Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 24: Thu thập thông tin về các chất và hoạt động có hại cho sức khỏe? A. Thuốc lá, rượu, bia, thực phẩm ôi thiu và hóa chất độc hại gây hại cho sức khỏe. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 24: Thu thập thông tin về các chất và hoạt động có hại cho sức khỏe, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Thức khuya, ít vận động, chơi điện tử quá lâu cũng có hại cho sức khỏe. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 24: Thu thập thông tin về các chất và hoạt động có hại cho sức khỏe, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Trong cuộc sống hằng ngày, có những chất và hoạt động có hại cho sức khỏe mà em cần nhận biết và tránh xa. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 24: Thu thập thông tin về các chất và hoạt động có hại cho sức khỏe, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Một số chất có hại cho sức khỏe là: thuốc lá, rượu, bia, các loại thuốc không rõ nguồn gốc, thực phẩm ôi thiu, thực phẩm chứa nhiều phẩm màu, hóa chất độc hại.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 24: Thu thập thông tin về các chất và hoạt động có hại cho sức khỏe, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Trong giờ học, cô giáo cho lớp xem tranh về tác hại của khói thuốc lá. Sau đó, cô chia lớp thành các nhóm để các bạn cùng thu thập thông tin: nhóm thì tìm hiểu tác hại của rượu, bia; nhóm thì tìm hiểu tác hại của thức ăn không hợp vệ sinh.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 24: Thu thập thông tin về các chất và hoạt động có hại cho sức khỏe để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Nhóm của Lan đã hỏi cha mẹ, đọc sách và ghi lại những thông tin tìm được. Nhóm của Lan biết rằng khói thuốc lá rất hại cho phổi, rượu bia rất hại cho gan và não. Sau buổi học, các bạn đều hứa sẽ tránh xa các chất có hại và nhắc nhở người thân cùng tránh.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Việt Nam nằm ở đới nóng. Em hãy nêu 2 đặc điểm khí hậu của Việt Nam phù hợp với đới nóng.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tình huống: Một bạn trong lớp rủ em thử hút thuốc lá điện tử. Em sẽ làm gì? Viết đoạn văn ngắn (3–4 câu) nêu cách ứng xử của em.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Em hãy lập bảng "Nên làm / Không nên làm" để bảo vệ cơ quan thần kinh, mỗi cột ít nhất 3 việc.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Thuốc lá, rượu, bia, thực phẩm ôi thiu và hóa chất độc hại gây hại cho sức khỏe."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Thức khuya, ít vận động, chơi điện tử quá lâu cũng có hại cho sức khỏe."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Trong cuộc sống hằng ngày, có những chất và hoạt động có hại cho sức khỏe mà em cần nhận biết và tránh xa."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Một số chất có hại cho sức khỏe là: thuốc lá, rượu, bia, các loại thuốc không rõ nguồn gốc, thực phẩm ôi thiu, thực phẩm chứa nhiều phẩm màu, hóa chất độc hại."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Trong cuộc sống hằng ngày, có những chất và hoạt động có hại cho sức khỏe mà em cần nhận biết và tránh xa. Việc thu thập thông tin giúp em biết cách tự bảo vệ bản thân.
- Tổng kết ghi nhớ: Thuốc lá, rượu, bia, thực phẩm ôi thiu và hóa chất độc hại gây hại cho sức khỏe.; Thức khuya, ít vận động, chơi điện tử quá lâu cũng có hại cho sức khỏe.; Thu thập thông tin qua thầy cô, cha mẹ, sách báo và biển báo để tự bảo vệ bản thân.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Trong giờ học, cô giáo cho lớp xem tranh về tác hại của khói thuốc lá. Sau đó, cô chia lớp thành các nhóm để các bạn cùng thu thập thông tin: nhóm thì tìm hiểu tác hại của rượu, bia; nhóm thì tìm hiểu tác hại của thức ăn không hợp vệ sinh.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 24: Thu thập thông tin về các chất và hoạt động có hại cho sức khỏe (Thuốc lá, rượu, bia, thực phẩm ôi thiu và hóa chất độc hại gây hại cho sức khỏe.; Thức khuya, ít vận động, chơi điện tử quá lâu cũng có hại cho sức khỏe.; Thu thập thông tin qua thầy cô, cha mẹ, sách báo và biển báo để tự bảo vệ bản thân.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Nhóm của Lan đã hỏi cha mẹ, đọc sách và ghi lại những thông tin tìm được. Nhóm của Lan biết rằng khói thuốc lá rất hại cho phổi, rượu bia rất hại cho gan và não. Sau buổi học, các bạn đều hứa sẽ tránh xa các chất có hại và nhắc nhở người thân cùng tránh.
- Bài 4: Ví dụ: nắng nhiều, nóng ẩm quanh năm; có mùa mưa và mùa khô rõ rệt; nhiệt độ trung bình cao. (Nêu được 2 đặc điểm.)
- Bài 5: Em sẽ từ chối thẳng thắn, không thử; nói với bạn rằng hút thuốc lá điện tử rất có hại cho sức khỏe; nếu bạn ép buộc, em sẽ báo cho thầy cô hoặc người lớn. (Viết được đoạn văn thể hiện sự từ chối dứt khoát và cách xử lí đúng.)
- Bài 6: Nên làm: ngủ đủ giấc; học tập vừa sức, nghỉ ngơi hợp lí; vận động ngoài trời; không nghe nhạc quá to. Không nên làm: thức khuya; chơi điện tử nhiều giờ; học liên tục không nghỉ; nghe nhạc quá to. (Mỗi cột ít nhất 3 việc.)