Bài 30: Thực hành và trải nghiệm vẽ hai đường thẳng song song

1. Kiến thức trọng tâm

Để vẽ hai đường thẳng song song, em dùng ê ke và thước thẳng. Cách vẽ đường thẳng đi qua một điểm và song song với một đường thẳng cho trước gồm các bước:

Bước 1: Vẽ một đường thẳng $c$ vuông góc với đường thẳng đã cho.

Bước 2: Vẽ đường thẳng đi qua điểm đã cho và vuông góc với đường thẳng $c$ vừa vẽ.

Đường thẳng vừa vẽ song song với đường thẳng đã cho, vì hai đường thẳng cùng vuông góc với đường thẳng $c$ thì song song với nhau.

Một cách khác: đặt ê ke và thước sao cho một cạnh góc vuông của ê ke trùng với đường thẳng đã cho, rồi trượt ê ke dọc theo thước đến khi cạnh đó đi qua điểm đã cho, sau đó kẻ đường thẳng. Cách này cũng cho ra đường thẳng song song với đường thẳng đã cho.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Vẽ đường thẳng đi qua điểm $P$ và song song với đường thẳng $AB$.

Lời giải: Vẽ đường thẳng $c$ vuông góc với $AB$. Vẽ đường thẳng đi qua $P$ và vuông góc với $c$. Đường thẳng vừa vẽ song song với $AB$.

Ví dụ 2: Vẽ hình chữ nhật $ABCD$ có $AB = 6$ cm, $AD = 4$ cm bằng ê ke và thước.

Lời giải: Vẽ đoạn $AB = 6$ cm. Tại $A$ và $B$, vẽ hai đường thẳng vuông góc với $AB$, trên đó lấy $AD = 4$ cm và $BC = 4$ cm. Nối $D$ với $C$, ta được hình chữ nhật vì $AD \parallel BC$ và $AB \parallel CD$.

Ví dụ 3: Kiểm tra xem hai đường thẳng em vừa vẽ có song song không.

Lời giải: Dùng ê ke vẽ một đường thẳng vuông góc với cả hai đường thẳng. Nếu cả hai đều vuông góc với đường thẳng đó thì chúng song song với nhau.

3. Ghi nhớ

• Dụng cụ: ê ke và thước thẳng.
• Muốn vẽ đường song song: vẽ qua đường vuông góc trung gian.
• Hai đường thẳng cùng vuông góc với một đường thẳng thứ ba thì song song với nhau.
• Vẽ xong nhớ kiểm tra lại bằng ê ke và giữ tay chắc để đường vẽ thẳng.