Bài 45: Thực hành và trải nghiệm ước lượng trong tính toán

1. Kiến thức trọng tâm

Ước lượng là cách tìm kết quả gần đúng của một phép tính mà không cần tính chính xác. Khi ước lượng, em làm tròn các số trong phép tính thành các số tròn chục, tròn trăm rồi tính nhẩm. Kết quả ước lượng giúp em đoán trước đáp số và kiểm tra xem kết quả tính chính xác có hợp lí hay không.

Ví dụ, để ước lượng $48 + 31$, em làm tròn 48 thành 50 và 31 thành 30, được $50 + 30 = 80$. Vậy $48 + 31$ khoảng 80. Tính chính xác: $48 + 31 = 79$, rất gần với 80.

Ước lượng còn hữu ích trong đời sống. Khi đi chợ, em có thể ước lượng tổng số tiền cần trả để biết mình mang đủ tiền hay chưa.

Em cần nhớ: ước lượng không thay thế phép tính chính xác khi cần đáp số đúng. Nhưng ước lượng là công cụ kiểm tra rất tốt: nếu kết quả chính xác chênh lệch quá nhiều so với kết quả ước lượng, em nên tính lại.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1. Ước lượng kết quả của $197 + 208$.

Lời giải: Làm tròn 197 thành 200 và 208 thành 210, được $200 + 210 = 410$. Vậy $197 + 208$ khoảng 410. (Tính chính xác: 405.)

Ví dụ 2. Ước lượng kết quả của $52 \times 9$.

Lời giải: Làm tròn 52 thành 50, được $50 \times 9 = 450$. Vậy $52 \times 9$ khoảng 450. (Tính chính xác: 468.)

Ví dụ 3. Lớp 4A có 38 học sinh, mỗi bạn góp 12 000 đồng để mua quà. Hãy ước lượng tổng số tiền cả lớp góp được.

Lời giải: Làm tròn 38 thành 40 và 12 000 thành 12 000, được $40 \times 12000 = 480000$ đồng. Vậy cả lớp góp được khoảng 480 000 đồng. (Tính chính xác: 456 000 đồng.)

3. Ghi nhớ

• Làm tròn các số thành số tròn chục, tròn trăm rồi tính nhẩm.
• Kết quả ước lượng dùng để đoán trước và kiểm tra đáp số.
• Ước lượng không thay thế phép tính chính xác khi cần đáp số đúng.
• Nếu kết quả chính xác khác xa kết quả ước lượng, hãy tính lại.