1. Kiến thức trọng tâm
Hoa là cơ quan sinh sản của thực vật có hoa. Nhờ hoa, cây tạo ra quả và hạt để duy trì nòi giống. Một bông hoa điển hình gồm bốn bộ phận chính: đài hoa, cánh hoa (tràng), nhị và nhụy.
Đài hoa thường có màu xanh, ôm lấy phần dưới của hoa để bảo vệ hoa khi còn là nụ. Cánh hoa có màu sắc sặc sỡ và hương thơm để thu hút côn trùng đến thăm hoa. Nhị là cơ quan sinh dục đực, gồm chỉ nhị và bao phấn; bao phấn chứa rất nhiều hạt phấn. Nhụy là cơ quan sinh dục cái, gồm đầu nhụy, vòi nhụy và bầu nhụy; trong bầu nhụy có chứa noãn.
Thụ phấn là hiện tượng hạt phấn từ bao phấn rơi lên đầu nhụy.
Sau khi thụ phấn, hạt phấn nảy mầm thành ống phấn, đưa tế bào sinh dục đực vào noãn để kết hợp với trứng, tạo thành hợp tử. Hiện tượng đó gọi là thụ tinh. Sau thụ tinh, bầu nhụy lớn dần thành quả, noãn biến thành hạt chứa phôi. Phôi sẽ phát triển thành cây con khi gặp điều kiện thuận lợi.
2. Ví dụ minh họa
Em hãy quan sát một bông hoa râm bụt hoặc hoa mướp. Nhẹ nhàng tách các bộ phận của hoa và xếp chúng lên giấy theo thứ tự: đài, cánh, nhị, nhụy. Dùng kính lúp quan sát bao phấn, em sẽ thấy những hạt phấn nhỏ li ti màu vàng. Cắt ngang bầu nhụy, em sẽ thấy các noãn nhỏ xíu bên trong.
3. Ghi nhớ
- Hoa gồm đài, cánh, nhị (đực) và nhụy (cái); nhị chứa hạt phấn, nhụy chứa noãn.
- Thụ phấn là hạt phấn rơi lên đầu nhụy; thụ tinh là sự kết hợp của tế bào sinh dục đực với trứng trong noãn.
- Sau thụ tinh, bầu nhụy thành quả, noãn thành hạt; hạt chứa phôi có thể nảy mầm thành cây con.