1. Kiến thức trọng tâm
Giống như thực vật, động vật cũng cần sinh sản để duy trì nòi giống. Hầu hết động vật sinh sản hữu tính, nghĩa là cần có cả con đực và con cái. Con đực tạo ra tinh trùng, con cái tạo ra trứng. Khi tinh trùng kết hợp với trứng, tạo thành hợp tử, hiện tượng đó gọi là thụ tinh.
Tùy loài, thụ tinh có thể diễn ra bên ngoài hoặc bên trong cơ thể con cái. Ở ếch, cá, thụ tinh diễn ra bên ngoài: con cái đẻ trứng xuống nước, con đực tưới tinh dịch lên trứng. Ở gà, chó, mèo, người, thụ tinh diễn ra bên trong cơ thể con cái, hợp tử được bảo vệ an toàn hơn.
Sau khi thụ tinh, động vật có hai hình thức sinh sản chính. Thứ nhất là đẻ trứng: con cái đẻ trứng ra ngoài, trứng nở thành con non như gà, vịt, rắn, rùa, bướm. Thứ hai là đẻ con: con non phát triển trong bụng mẹ và được sinh ra như chó, mèo, lợn, bò, người. Động vật đẻ con thường chăm sóc con non chu đáo hơn.
Số lượng con non ở mỗi loài rất khác nhau. Cá, ếch đẻ hàng trăm, hàng nghìn trứng nhưng ít được chăm sóc nên nhiều trứng và con non bị chết. Chó, mèo đẻ ít con nhưng mẹ chăm sóc kĩ nên tỉ lệ sống sót cao.
2. Ví dụ minh họa
Em hãy so sánh sự sinh sản của gà và chó. Gà mái đẻ trứng, ấp trứng khoảng ba tuần thì trứng nở thành gà con; gà con tự mổ thức ăn nhưng vẫn cần gà mẹ dẫn dắt, bảo vệ. Chó mẹ mang thai khoảng hai tháng rồi đẻ chó con; chó con mới sinh chưa mở mắt, phải bú sữa mẹ và được mẹ giữ ấm, liếm láp. Cả hai cách đều giúp con non lớn lên, nhưng chó mẹ chăm sóc con non trực tiếp trong thời gian dài hơn gà mẹ.
3. Ghi nhớ
- Động vật sinh sản hữu tính: tinh trùng kết hợp với trứng tạo thành hợp tử (thụ tinh).
- Thụ tinh có thể diễn ra bên ngoài cơ thể (ếch, cá) hoặc bên trong cơ thể con cái (gà, chó, người).
- Động vật sinh sản bằng cách đẻ trứng (gà, rắn) hoặc đẻ con (chó, mèo, người).