1. Kiến thức trọng tâm
"Thanh âm của gió" là bài thơ miêu tả những âm thanh khác nhau mà gió tạo ra khi đi qua các cảnh vật. Gió không có hình dáng, không có màu sắc, nhưng con người vẫn nhận ra gió nhờ âm thanh và cảm giác. Khi gió thổi qua rặng tre, ta nghe tiếng xào xạc. Khi gió thổi qua cánh đồng, ta nghe tiếng lúa rì rào. Khi gió mạnh thổi qua cửa sổ, ta nghe tiếng vù vù.
Bài thơ sử dụng nhiều từ láy tượng thanh như vi vu, rì rào, xào xạc, ào ào. Những từ này giúp người đọc nghe được tiếng gió như đang vang lên bên tai. Bài thơ còn dùng biện pháp nhân hoá, coi gió như một người bạn tinh nghịch, lúc thì thầm, lúc hát ca, lúc đùa giỡn với cây cối. Khi đọc bài thơ, em cần đọc nhẹ nhàng, nhấn giọng ở từ tả âm thanh.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Đọc câu thơ: "Gió vi vu qua rặng tre / Tre nghiêng mình hát khẽ khẽ". Từ "vi vu" gợi tiếng gió nhẹ thổi qua tre. Hình ảnh "tre nghiêng mình" là nhân hoá, làm cho cây tre như đang lắc lư theo điệu nhạc của gió.
Ví dụ 2: Trả lời câu hỏi: Vì sao nói gió có nhiều "thanh âm" khác nhau? Trả lời: Vì gió đi qua mỗi cảnh vật lại tạo ra một âm thanh riêng. Gió qua rừng tre nghe xào xạc, gió qua đồng lúa nghe rì rào, gió qua khe cửa nghe vù vù. Mỗi âm thanh ấy đều là "thanh âm của gió".
Ví dụ 3: Tìm từ láy tượng thanh trong câu: "Cơn gió ào ào thổi qua sân trường". Từ láy là "ào ào", gợi tiếng gió mạnh thổi nhanh.
3. Ghi nhớ
- Gió không có hình dáng nhưng có thể nhận biết qua âm thanh và cảm giác.
- Từ láy tượng thanh giúp miêu tả âm thanh sinh động: vi vu, rì rào, xào xạc, ào ào.
- Nhân hoá làm cho thiên nhiên trở nên gần gũi, có cảm xúc như con người.
- Khi đọc thơ tả thiên nhiên, cần đọc chậm, nhấn giọng ở từ gợi âm thanh, gợi hình ảnh.