1. Kiến thức trọng tâm
Bài đọc "Tiếng đàn ba-la-lai-ca trên sông Đà" kể về một buổi tối đẹp trên dòng sông Đà, khi tiếng đàn ba-la-lai-ca vang lên giữa khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ. Ba-la-lai-ca là một loại nhạc cụ dân gian có ba dây, thân đàn hình tam giác, phổ biến ở nước Nga. Qua bài đọc, học sinh cảm nhận được vẻ đẹp của âm nhạc và thiên nhiên Việt Nam.
Khi đọc bài, em cần chú ý giọng đọc chậm rãi, trầm lắng, thể hiện sự say mê trước vẻ đẹp của sông nước và âm thanh trong trẻo của tiếng đàn. Một số từ ngữ cần hiểu: "ba-la-lai-ca" là tên một nhạc cụ; "sông Đà" là một con sông lớn ở vùng Tây Bắc nước ta; "vang vọng" là âm thanh lan xa, ngân dài trong không gian.
Nội dung chính của bài: Âm nhạc làm cho cảnh vật thêm đẹp, làm cho tâm hồn con người thêm phong phú. Tiếng đàn trên sông Đà gợi lên niềm tự hào về quê hương đất nước và tình yêu nghệ thuật.
2. Ví dụ minh họa
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
"Buổi tối, trên sông Đà, tiếng đàn ba-la-lai-ca vang lên trong trẻo, ngân dài giữa núi rừng yên tĩnh. Dòng sông như lặng nghe, trăng như dừng lại để thưởng thức bản nhạc."
Câu hỏi: Câu văn "Dòng sông như lặng nghe" sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Nêu tác dụng.
Trả lời: Câu văn sử dụng biện pháp nhân hóa: dòng sông được miêu tả như con người biết lắng nghe.
Bài tập: Em hãy tìm một câu văn có sử dụng biện pháp nhân hóa trong đoạn văn trên và giải thích ý nghĩa của nó.
3. Ghi nhớ
- Bài đọc ca ngợi vẻ đẹp của âm nhạc và thiên nhiên sông Đà.
- Ba-la-lai-ca là nhạc cụ dân gian ba dây, thân đàn hình tam giác.
- Đọc bài với giọng chậm rãi, trầm lắng, thể hiện sự say mê.
- Ghi nhớ biện pháp nhân hóa: gán đặc điểm của con người cho sự vật để cảnh vật sống động hơn.
- Âm nhạc làm cho tâm hồn con người thêm phong phú và yêu đời.