1. Kiến thức trọng tâm
Trong nhiều công việc, có những bước được lặp lại nhiều lần. Ví dụ, khi tập thể dục, em lặp lại động tác vươn tay nhiều lần; khi vẽ hàng rào, em vẽ đi vẽ lại cùng một thanh gỗ. Cách thực hiện một bước hoặc một nhóm bước nhiều lần gọi là cấu trúc lặp.
Trong lập trình, cấu trúc lặp giúp chương trình ngắn gọn hơn. Thay vì viết cùng một lệnh nhiều lần, em dùng lệnh lặp để máy tính tự thực hiện lệnh đó một số lần nhất định. Ví dụ, thay vì viết mười lần lệnh "tiến 1 bước", em dùng lệnh "lặp lại 10 lần: tiến 1 bước".
Lệnh lặp thường gồm hai phần: số lần lặp và khối lệnh cần lặp lại. Máy tính sẽ thực hiện khối lệnh đó đúng số lần đã chỉ định rồi mới chuyển sang lệnh tiếp theo. Nếu số lần lặp quá lớn, chương trình chạy lâu; nếu số lần lặp sai, kết quả sẽ không đúng.
Khi dùng cấu trúc lặp, em cần xác định rõ: việc gì được lặp lại và lặp lại bao nhiêu lần. Viết rõ hai điều này giúp chương trình chạy đúng ý muốn.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Em hãy dùng lệnh lặp để nhân vật vẽ một hình vuông có cạnh dài 5 bước.
Lời giải: Để vẽ hình vuông, nhân vật cần lặp lại 4 lần nhóm lệnh "tiến 5 bước, rồi rẽ phải 90 độ". Chương trình gồm: lệnh "lặp lại 4 lần" chứa hai lệnh con: "tiến 5 bước" và "rẽ phải 90 độ". Khi chạy, máy tính thực hiện: tiến 5 bước, rẽ phải, tiến 5 bước, rẽ phải, tiến 5 bước, rẽ phải, tiến 5 bước, rẽ phải. Kết thúc, nhân vật đã vẽ xong hình vuông với bốn cạnh bằng nhau. Nếu không dùng lệnh lặp, em phải viết tám lệnh riêng lẻ, dài và dễ nhầm lẫn.
3. Ghi nhớ
- Cấu trúc lặp: thực hiện một bước hoặc nhóm bước nhiều lần.
- Lệnh lặp gồm số lần lặp và khối lệnh cần lặp lại.
- Xác định rõ việc lặp và số lần lặp để chương trình chạy đúng.