Chủ đề 9: Diện tích và thể tích của một số hình khối

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 9: Diện tích và thể tích của một số hình khối? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Hình hộp chữ nhật: $S_{xq} = (a + b) \times 2 \times h$ ; $S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2$ ; $V = a \times b \times h$ .

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 9: Diện tích và thể tích của một số hình khối, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Hình lập phương: $S_{xq} = a \times a \times 4$ ; $S_{tp} = a \times a \times 6$ ; $V = a \times a \times a$ . B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 9: Diện tích và thể tích của một số hình khối, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Chủ đề 9 học cách tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần, thể tích của hình hộp chữ nhật và hình lập phương — hai hình khối thường gặp trong đời sống như hộp quà, bể nước, căn phòng. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 9: Diện tích và thể tích của một số hình khối, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Diện tích toàn phần bằng diện tích xung quanh cộng diện tích hai mặt đáy, $S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2$ . D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 9: Diện tích và thể tích của một số hình khối, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ 1: Một hình hộp chữ nhật có chiều dài $6$ cm, chiều rộng $4$ cm, chiều cao $5$ cm. Tính thể tích.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 9: Diện tích và thể tích của một số hình khối để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: $V = 6 \times 4 \times 5 = 120$ cm $^3$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đổi 45 km/giờ ra km/phút.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tính thể tích của hình hộp chữ nhật có chiều dài 5 cm, chiều rộng 4 cm, chiều cao 3 cm.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tính thể tích của hình lập phương có cạnh 4 cm.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Hình hộp chữ nhật: $S_{xq} = (a + b) \times 2 \times h$ ; $S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2$ ; $V = a \times b \times h$ ."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Hình lập phương: $S_{xq} = a \times a \times 4$ ; $S_{tp} = a \times a \times 6$ ; $V = a \times a \times a$ ."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chủ đề 9 học cách tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần, thể tích của hình hộp chữ nhật và hình lập phương — hai hình khối thường gặp trong đời sống như hộp quà, bể nước, căn phòng."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Diện tích toàn phần bằng diện tích xung quanh cộng diện tích hai mặt đáy, $S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chủ đề 9 học cách tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần, thể tích của hình hộp chữ nhật và hình lập phương — hai hình khối thường gặp trong đời sống như hộp quà, bể nước, căn phòng. Với hình hộp chữ nhật có chiều dài $a$ , chiều rộng $b$ , chiều cao $h$ : diện tích xung quanh bằng chu vi mặt đáy nhân với chiều cao, $S_{xq} = (a + b) \times 2 \times h$ .
- Tổng kết ghi nhớ: Hình hộp chữ nhật: $S_{xq} = (a + b) \times 2 \times h$ ; $S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2$ ; $V = a \times b \times h$ .; Hình lập phương: $S_{xq} = a \times a \times 4$ ; $S_{tp} = a \times a \times 6$ ; $V = a \times a \times a$ .; Chú ý đổi các kích thước về cùng một đơn vị trước khi tính.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1: Một hình hộp chữ nhật có chiều dài $6$ cm, chiều rộng $4$ cm, chiều cao $5$ cm. Tính thể tích.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 9: Diện tích và thể tích của một số hình khối (Hình hộp chữ nhật: $S_{xq} = (a + b) \times 2 \times h$ ; $S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2$ ; $V = a \times b \times h$ .; Hình lập phương: $S_{xq} = a \times a \times 4$ ; $S_{tp} = a \times a \times 6$ ; $V = a \times a \times a$ .; Chú ý đổi các kích thước về cùng một đơn vị trước khi tính.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: $V = 6 \times 4 \times 5 = 120$ cm $^3$ .
Bài 4: $45 : 60 = 0{,}75$ (km/phút).
Bài 5: $5 \times 4 \times 3 = 60\ (\text{cm}^3)$ .
Bài 6: $4 \times 4 \times 4 = 64\ (\text{cm}^3)$ .

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

S_{xq} = (a + b) \times 2 \times h

;

S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2

;

V = a \times b \times h

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 9: Diện tích và thể tích của một số hình khối, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Hình lập phương:

S_{xq} = a \times a \times 4

;

S_{tp} = a \times a \times 6

;

V = a \times a \times a

. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2

. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ 1: Một hình hộp chữ nhật có chiều dài $6$ cm, chiều rộng $4$ cm, chiều cao $5$ cm. Tính thể tích.

Lời giải: $V = 6 \times 4 \times 5 = 120$ cm $^3$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đổi 45 km/giờ ra km/phút.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tính thể tích của hình hộp chữ nhật có chiều dài 5 cm, chiều rộng 4 cm, chiều cao 3 cm.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tính thể tích của hình lập phương có cạnh 4 cm.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Hình hộp chữ nhật: $S_{xq} = (a + b) \times 2 \times h$ ; $S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2$ ; $V = a \times b \times h$ ."
Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Hình lập phương: $S_{xq} = a \times a \times 4$ ; $S_{tp} = a \times a \times 6$ ; $V = a \times a \times a$ ."
Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chủ đề 9 học cách tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần, thể tích của hình hộp chữ nhật và hình lập phương — hai hình khối thường gặp trong đời sống như hộp quà, bể nước, căn phòng."
Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Diện tích toàn phần bằng diện tích xung quanh cộng diện tích hai mặt đáy, $S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chủ đề 9 học cách tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần, thể tích của hình hộp chữ nhật và hình lập phương — hai hình khối thường gặp trong đời sống như hộp quà, bể nước, căn phòng. Với hình hộp chữ nhật có chiều dài $a$ , chiều rộng $b$ , chiều cao $h$ : diện tích xung quanh bằng chu vi mặt đáy nhân với chiều cao, $S_{xq} = (a + b) \times 2 \times h$ .
Tổng kết ghi nhớ: Hình hộp chữ nhật: $S_{xq} = (a + b) \times 2 \times h$ ; $S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2$ ; $V = a \times b \times h$ .; Hình lập phương: $S_{xq} = a \times a \times 4$ ; $S_{tp} = a \times a \times 6$ ; $V = a \times a \times a$ .; Chú ý đổi các kích thước về cùng một đơn vị trước khi tính.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1: Một hình hộp chữ nhật có chiều dài $6$ cm, chiều rộng $4$ cm, chiều cao $5$ cm. Tính thể tích.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 9: Diện tích và thể tích của một số hình khối (Hình hộp chữ nhật: $S_{xq} = (a + b) \times 2 \times h$ ; $S_{tp} = S_{xq} + a \times b \times 2$ ; $V = a \times b \times h$ .; Hình lập phương: $S_{xq} = a \times a \times 4$ ; $S_{tp} = a \times a \times 6$ ; $V = a \times a \times a$ .; Chú ý đổi các kích thước về cùng một đơn vị trước khi tính.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: $V = 6 \times 4 \times 5 = 120$ cm $^3$ .

Bài 4:

45 : 60 = 0{,}75

(km/phút).

Bài 5:

5 \times 4 \times 3 = 60\ (\text{cm}^3)

Bài 6:

4 \times 4 \times 4 = 64\ (\text{cm}^3)