1. Kiến thức trọng tâm
Thực hiện quyền trẻ em là trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường, xã hội và chính bản thân trẻ em, để trẻ em được sống an toàn, học tập, vui chơi và phát triển toàn diện.
Trách nhiệm của các chủ thể:
- Gia đình: Nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ trẻ em; tạo điều kiện cho trẻ em học tập, vui chơi; lắng nghe ý kiến của trẻ em.
- Nhà trường: Tạo môi trường học tập an toàn, thân thiện; giáo dục kiến thức, kĩ năng sống; bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực học đường.
- Xã hội, Nhà nước: Ban hành pháp luật bảo vệ trẻ em; xây dựng cơ sở vui chơi, y tế, giáo dục; xử lí nghiêm hành vi xâm hại.
- Bản thân trẻ em: Biết các quyền của mình; tự bảo vệ mình trước nguy cơ xâm hại; tôn trọng quyền của bạn bè; thực hiện bổn phận: hiếu thảo, chăm học, tuân thủ nội quy.
Cần lên án các hành vi vi phạm: bạo hành, xâm hại trẻ em; bắt trẻ em lao động nặng nhọc, bỏ học; mua bán trẻ em. Khi phát hiện vi phạm, cần tố cáo với cơ quan chức năng hoặc gọi Tổng đài 111.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống: Tuấn thấy bạn cùng lớp thường xuyên bị một nhóm bạn lớn hơn bắt nạt, lấy tiền ăn sáng. Tuấn muốn giúp bạn nhưng sợ bị trả thù. Em hãy tư vấn cho Tuấn.
Lời giải: Tuấn không nên im lặng vì im lặng khiến hành vi bắt nạt tiếp tục. Tuấn nên động viên bạn kể sự việc với thầy cô hoặc cha mẹ; cùng bạn báo cáo với giáo viên chủ nhiệm để được can thiệp; nếu cần, gọi Tổng đài 111. Nhà trường có trách nhiệm bảo mật thông tin để bảo vệ người tố cáo.
3. Ghi nhớ
- Thực hiện quyền trẻ em là trách nhiệm của gia đình, nhà trường, xã hội và chính trẻ em.
- Gia đình nuôi dưỡng, chăm sóc; nhà trường giáo dục, bảo vệ; Nhà nước ban hành pháp luật, xử lí vi phạm.
- Trẻ em cần biết quyền của mình, tự bảo vệ mình và tôn trọng quyền của người khác.
- Phát hiện vi phạm: báo thầy cô, cha mẹ, cơ quan chức năng hoặc gọi Tổng đài 111.