1. Kiến thức trọng tâm
Giao tiếp phù hợp là nói năng, lắng nghe và ứng xử đúng với từng người, từng hoàn cảnh. Với thầy cô và người lớn tuổi, em dùng lời lẽ lễ phép: "thưa", "dạ", "cảm ơn", "xin lỗi". Với bạn bè, em nói chuyện thân mật nhưng không nói tục, không trêu chọc quá đà, không nói xấu sau lưng. Khi người khác đang nói, em lắng nghe hết câu, không ngắt lời, không cười đùa khi bạn đang buồn.
Giao tiếp còn thể hiện qua ánh mắt, nét mặt và cử chỉ. Nhìn vào mắt người đối diện khi nói chuyện thể hiện sự tôn trọng. Không khoanh tay, không quay lưng khi người khác đang nói. Khi muốn nhờ giúp đỡ, em nói rõ ràng, lịch sự: "Bạn giúp mình việc này nhé". Khi từ chối, em từ chối nhẹ nhàng: "Mình bận rồi, để lúc khác nhé".
Trong giao tiếp qua mạng, em cũng cần lịch sự: không gửi tin nhắn xúc phạm, không bình luận ác ý, không chia sẻ thông tin riêng của người khác. Nếu xảy ra mâu thuẫn, em bình tĩnh nói ra cảm xúc của mình, lắng nghe bạn và cùng tìm cách giải quyết thay vì cãi nhau.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống: Bạn mượn bút của em nhưng làm mất. Em rất bực.
Hướng dẫn thực hiện:
- Bước 1: Hít thở sâu, bình tĩnh, không quát mắng bạn.
- Bước 2: Nói cảm xúc của mình: "Mình hơi buồn vì đó là cây bút mình thích".
- Bước 3: Lắng nghe bạn giải thích và cùng thống nhất cách khắc phục, ví dụ bạn mua đền cây bút khác.
- Bước 4: Tha thứ và nhắc bạn lần sau cẩn thận hơn.
Kết quả: hai bạn vẫn vui vẻ, không mất tình bạn chỉ vì một cây bút.
3. Ghi nhớ
- Nói năng lễ phép, lắng nghe tôn trọng, ứng xử đúng hoàn cảnh.
- Bình tĩnh giải quyết mâu thuẫn, không dùng lời nói làm tổn thương người khác.
- Giao tiếp tốt giúp em có nhiều bạn bè và được mọi người yêu quý.