1. Kiến thức trọng tâm
Thực hành quan sát và phân biệt một số nhóm thực vật giúp học sinh nhận biết đặc điểm của rêu, dương xỉ, thực vật hạt trần và thực vật hạt kín. Mỗi nhóm thực vật có đặc điểm riêng về thân, lá, hoa, quả và hạt. Việc quan sát trực tiếp mẫu thật giúp học sinh ghi nhớ kiến thức tốt hơn so với chỉ học qua sách.
Trước khi thực hành, cần chuẩn bị kính lúp, dao, khay đựng mẫu, giấy và bút ghi chép. Mẫu vật có thể là cây rêu mọc trên tường ẩm, cây dương xỉ, cành thông có nón và các cây có hoa, quả như cây đậu, cây lúa. Khi quan sát, học sinh dùng kính lúp xem kĩ lá, thân, hoa và hạt; dùng dao bổ quả để quan sát hạt bên trong; ghi lại đặc điểm của từng nhóm vào bảng.
Để phân biệt các nhóm, cần chú ý: rêu có thân, lá đơn giản, chưa có rễ thật, chưa có hoa; dương xỉ có lá kép, có rễ, thân, lá thật nhưng chưa có hoa, sinh sản bằng bào tử; thực vật hạt trần có nón, hạt nằm lộ trên lá noãn; thực vật hạt kín có hoa, quả, hạt nằm trong quả. Sau khi thực hành, cần thu dọn mẫu và vệ sinh dụng cụ.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Một mẫu thực vật có hoa màu vàng, quả chứa hạt bên trong. Em xếp mẫu này vào nhóm nào? Vì sao?
Giải: Mẫu có hoa và quả, hạt nằm trong quả nên thuộc nhóm thực vật hạt kín. Đây là nhóm thực vật đa dạng nhất, gồm hầu hết các cây trồng và cây ăn quả quen thuộc như lúa, đậu, cam, xoài.
3. Ghi nhớ
- Rêu: chưa có rễ thật, chưa có hoa. Dương xỉ: có rễ, thân, lá thật, sinh sản bằng bào tử.
- Thực vật hạt trần: có nón, hạt lộ. Thực vật hạt kín: có hoa, quả, hạt trong quả.
- Quan sát kĩ, ghi chép đặc điểm vào bảng để so sánh các nhóm.