1. Kiến thức trọng tâm
Lực là tác dụng đẩy hoặc kéo của vật này lên vật khác. Khi có lực tác dụng, vật có thể thay đổi chuyển động như bắt đầu chuyển động, dừng lại, tăng tốc, giảm tốc, đổi hướng; hoặc bị biến dạng như lò xo bị kéo dãn, quả bóng bị bóp méo. Trong đời sống, chúng ta gặp lực ở khắp nơi: lực đẩy xe, lực kéo dây, lực nâng vật, lực của gió làm cây nghiêng.
Lực có độ lớn, phương và chiều. Đơn vị đo lực là niutơn, kí hiệu là . Dụng cụ đo lực là lực kế, thường dùng lực kế lò xo. Khi đo, ta treo vật vào móc của lực kế, đọc số chỉ khi lò xo ổn định. Lực có thể được biểu diễn bằng mũi tên: gốc mũi tên đặt tại điểm đặt lực, hướng mũi tên chỉ chiều của lực, độ dài mũi tên tỉ lệ với độ lớn của lực.
Có nhiều loại lực như lực tiếp xúc và lực không tiếp xúc. Lực tiếp xúc xuất hiện khi hai vật chạm nhau, ví dụ lực đẩy, lực kéo, lực ma sát. Lực không tiếp xúc tác dụng mà không cần chạm nhau, ví dụ lực hút của nam châm, trọng lực của Trái Đất hút các vật.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Khi em dùng tay đẩy một chiếc xe đồ chơi đang đứng yên, xe bắt đầu lăn. Điều này cho thấy tác dụng gì của lực?
Giải: Tay em tác dụng lực đẩy lên xe. Lực này làm xe đang đứng yên bắt đầu chuyển động, tức là làm thay đổi chuyển động của xe. Nếu em đẩy mạnh hơn, xe lăn nhanh hơn, chứng tỏ độ lớn của lực ảnh hưởng đến sự thay đổi chuyển động.
3. Ghi nhớ
- Lực là tác dụng đẩy hoặc kéo của vật này lên vật khác.
- Lực làm thay đổi chuyển động hoặc làm biến dạng vật.
- Đơn vị đo lực là niutơn (), dụng cụ đo lực là lực kế.