1. Kiến thức trọng tâm
Hằng ngày, chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở phía đông, di chuyển trên bầu trời và lặn ở phía tây. Chuyển động này được gọi là chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thực ra, Mặt Trời không di chuyển quanh Trái Đất mà Trái Đất tự quay quanh trục của nó từ tây sang đông, khiến chúng ta thấy Mặt Trời mọc và lặn. Một vòng tự quay của Trái Đất mất khoảng giờ, tạo ra ngày và đêm.
Thiên thể là các vật thể tồn tại trong vũ trụ như sao, hành tinh, vệ tinh, sao chổi, thiên thạch. Mặt Trời là một ngôi sao, tự phát sáng và tỏa nhiệt. Các hành tinh không tự phát sáng mà phản xạ ánh sáng Mặt Trời. Mặt Trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái Đất. Các ngôi sao trên bầu trời đêm là những mặt trời ở rất xa, ánh sáng của chúng phải mất nhiều năm mới đến được Trái Đất.
Quan sát bầu trời giúp con người hiểu về vũ trụ và phục vụ đời sống. Người xưa dựa vào vị trí Mặt Trời và các sao để định hướng, tính thời gian, làm lịch. Ngày nay, các nhà thiên văn dùng kính thiên văn và vệ tinh nhân tạo để nghiên cứu thiên thể, dự báo thời tiết và khám phá vũ trụ.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở phía đông và lặn ở phía tây?
Giải: Trái Đất tự quay quanh trục của nó từ tây sang đông. Khi một nơi trên Trái Đất quay về phía Mặt Trời, nơi đó thấy Mặt Trời mọc ở phía đông. Khi nơi đó quay ra xa Mặt Trời, ta thấy Mặt Trời lặn ở phía tây. Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay, không phải do Mặt Trời chuyển động quanh Trái Đất.
3. Ghi nhớ
- Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay từ tây sang đông.
- Trái Đất tự quay một vòng mất khoảng giờ, tạo ra ngày và đêm.
- Thiên thể gồm sao, hành tinh, vệ tinh, sao chổi, thiên thạch.