1. Kiến thức trọng tâm
Bài học có chủ đề về tình cảm gia đình và những rung động đầu đời của tuổi thơ. Các văn bản thuộc thể loại thơ và truyện ngắn, thể hiện tình yêu thương, sự quan tâm giữa các thành viên trong gia đình, giữa con người với quê hương. Học sinh cảm nhận được vẻ đẹp của tình cảm trong sáng qua ngôn ngữ giàu hình ảnh.
Về kiến thức tiếng Việt, bài học giới thiệu biện pháp tu từ so sánh và nhân hóa. Học sinh nhận biết cấu tạo của phép so sánh, tác dụng gợi hình, gợi cảm của biện pháp tu từ trong câu văn, câu thơ. Phần nói và nghe rèn luyện kĩ năng trình bày suy nghĩ về một vấn đề gần gũi.
Phần viết yêu cầu học sinh viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ. Đoạn văn cần nêu cảm xúc chung, phân tích một vài hình ảnh tiêu biểu và rút ra điều mình tâm đắc.
2. Ví dụ minh họa
Xét câu thơ: "Mẹ là ngọn gió của con suốt đời." Câu thơ sử dụng biện pháp tu từ so sánh, so sánh mẹ với ngọn gió. Hình ảnh ngọn gió gợi sự dịu dàng, mát lành và luôn ở bên che chở cho con. Nhờ phép so sánh, tình cảm của người con dành cho mẹ trở nên cụ thể và sâu sắc hơn.
Khi viết đoạn văn cảm xúc, em có thể mở đầu bằng cảm nhận chung, sau đó chọn một hình ảnh mình ấn tượng nhất để phân tích. Ví dụ: "Bài thơ khiến em xúc động vì tình mẹ bao la." Tiếp theo, em giải thích vì sao hình ảnh ấy để lại ấn tượng và kết lại bằng suy nghĩ của bản thân.
3. Ghi nhớ
- Cảm nhận được vẻ đẹp của tình cảm gia đình qua văn bản.
- Nhận biết và phân tích được biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa.
- Viết được đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc thơ.
- Trình bày được suy nghĩ của bản thân một cách rõ ràng, mạch lạc.
- Biết yêu thương, quan tâm và chia sẻ với người thân trong gia đình.