Luyện tập 1 trang 24

1. Kiến thức trọng tâm

Bài luyện tập này ôn lại phép trừ và phép chia số tự nhiên, đặc biệt là cách tìm thành phần chưa biết trong các đẳng thức. Muốn tìm số bị trừ, ta lấy hiệu cộng với số trừ. Muốn tìm số trừ, ta lấy số bị trừ trừ đi hiệu. Muốn tìm số bị chia trong phép chia hết, ta lấy thương nhân với số chia; trong phép chia có dư, ta lấy thương nhân số chia rồi cộng số dư. Muốn tìm số chia, ta lấy số bị chia chia cho thương (đối với phép chia hết).

Bên cạnh đó, em cần thành thạo việc thực hiện phép chia có dư và kiểm tra kết quả bằng đẳng thức $a = b \cdot q + r$ với 0 \le r < b. Nếu số dư lớn hơn hoặc bằng số chia thì phép chia chưa đúng. Khi giải bài toán có lời văn liên quan đến chia đều, chia nhóm, em cần xác định xem bài toán hỏi thương, số dư hay cả hai.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1. Tìm $x$ biết $x - 17 = 25$.

Lời giải: $x = 25 + 17 = 42$.

Ví dụ 2. Tìm $x$ biết $96 - x = 41$.

Lời giải: $x = 96 - 41 = 55$.

Ví dụ 3. Tìm $x$ biết $x : 9 = 7$ dư $4$.

Lời giải: $x = 7 \cdot 9 + 4 = 63 + 4 = 67$.

Ví dụ 4. Có $100$ quyển vở chia đều vào các hộp, mỗi hộp $12$ quyển. Hỏi đóng được bao nhiêu hộp và còn thừa bao nhiêu quyển?

Lời giải: $100 = 12 \cdot 8 + 4$, vậy đóng được $8$ hộp và thừa $4$ quyển.

3. Ghi nhớ

• Số bị trừ = hiệu + số trừ; số trừ = số bị trừ − hiệu.
• Số bị chia = thương × số chia + số dư.
• Luôn kiểm tra r < b sau khi chia có dư.
• Bài toán chia đều: xác định rõ hỏi thương, số dư hay cả hai.