Phần Hình học - Chương 1: Đoạn thẳng

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Phần Hình học - Chương 1: Đoạn thẳng? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Điểm, đường thẳng, tia và đoạn thẳng là các hình cơ bản của chương.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Phần Hình học - Chương 1: Đoạn thẳng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Đường thẳng không có đầu mút, tia có một đầu mút là gốc, đoạn thẳng có hai đầu mút. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Phần Hình học - Chương 1: Đoạn thẳng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Chương Đoạn thẳng là chương đầu tiên của phần Hình học lớp 6. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Phần Hình học - Chương 1: Đoạn thẳng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Học sinh làm quen với cách vẽ hình, cách dùng thước thẳng và thước đo độ dài, đồng thời học cách diễn đạt các quan hệ hình học bằng lời và bằng kí hiệu. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Phần Hình học - Chương 1: Đoạn thẳng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ 1: Vẽ đường thẳng $a$, lấy hai điểm $A$, $B$ thuộc đường thẳng $a$ và điểm $C$ không thuộc đường thẳng $a$.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Phần Hình học - Chương 1: Đoạn thẳng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Dùng thước thẳng vẽ đường thẳng $a$. Trên đường thẳng $a$ đánh dấu hai điểm $A$, $B$. Ngoài đường thẳng $a$ đánh dấu điểm $C$. Khi đó ta viết $A \in a$, $B \in a$ và $C \notin a$.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tìm: a) $\frac{5}{8}$ của $96$. b) $\frac{3}{4}$ của $1$ giờ bằng bao nhiêu phút? c) $60$ của $250$.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tìm một số biết: a) $\frac{5}{6}$ của nó bằng $50$. b) $\frac{4}{5}$ của nó bằng $72$. c) $30$ của nó bằng $45$.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). a) Tìm tỉ số của $18$ và $27$. b) Đổi $1,2,\text{kg}$ ra gam rồi tìm tỉ số của $1,2,\text{kg}$ và $800,\text{g}$. c) Tìm tỉ số phần trăm của $15$ và $60$. d) Tìm tỉ số phần trăm của $42$ và $35$.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Điểm, đường thẳng, tia và đoạn thẳng là các hình cơ bản của chương."
  • Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Đường thẳng không có đầu mút, tia có một đầu mút là gốc, đoạn thẳng có hai đầu mút."
  • Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương Đoạn thẳng là chương đầu tiên của phần Hình học lớp 6."
  • Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Học sinh làm quen với cách vẽ hình, cách dùng thước thẳng và thước đo độ dài, đồng thời học cách diễn đạt các quan hệ hình học bằng lời và bằng kí hiệu."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương Đoạn thẳng là chương đầu tiên của phần Hình học lớp 6. Chương này giới thiệu những hình cơ bản nhất: điểm, đường thẳng, tia và đoạn thẳng.
  • Tổng kết ghi nhớ: Điểm, đường thẳng, tia và đoạn thẳng là các hình cơ bản của chương.; Đường thẳng không có đầu mút, tia có một đầu mút là gốc, đoạn thẳng có hai đầu mút.; Khi vẽ hình, cần dùng thước thẳng, vẽ nét rõ ràng và đặt tên hình đúng quy ước.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1: Vẽ đường thẳng $a$, lấy hai điểm $A$, $B$ thuộc đường thẳng $a$ và điểm $C$ không thuộc đường thẳng $a$.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Phần Hình học - Chương 1: Đoạn thẳng (Điểm, đường thẳng, tia và đoạn thẳng là các hình cơ bản của chương.; Đường thẳng không có đầu mút, tia có một đầu mút là gốc, đoạn thẳng có hai đầu mút.; Khi vẽ hình, cần dùng thước thẳng, vẽ nét rõ ràng và đặt tên hình đúng quy ước.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Dùng thước thẳng vẽ đường thẳng $a$. Trên đường thẳng $a$ đánh dấu hai điểm $A$, $B$. Ngoài đường thẳng $a$ đánh dấu điểm $C$. Khi đó ta viết $A \in a$, $B \in a$ và $C \notin a$.
• Bài 4: a) $96 \cdot \frac{5}{8} = 60$. b) $\frac{3}{4}$ của $1$ giờ ($60$ phút) là $60 \cdot \frac{3}{4} = 45$ (phút). c) $250 \cdot 60$.
• Bài 5: a) $50 : \frac{5}{6} = 50 \cdot \frac{6}{5} = 60$. b) $72 : \frac{4}{5} = 72 \cdot \frac{5}{4} = 90$. c) $45 : 30$.
• Bài 6: a) $\frac{18}{27} = \frac{2}{3}$. b) $1,2,\text{kg} = 1200,\text{g}$ nên tỉ số là $\frac{1200}{800} = \frac{3}{2}$. c) $\frac{15}{60} \cdot 100$. d) $\frac{42}{35} \cdot 100$.