1. Kiến thức trọng tâm
Thu hoạch là khâu cuối cùng của quá trình trồng trọt, quyết định chất lượng và giá trị của nông sản. Thu hoạch đúng thời điểm giúp sản phẩm đạt năng suất, chất lượng cao và bảo quản được lâu. Thu hoạch quá sớm làm sản phẩm non, kém chất lượng; thu hoạch quá muộn làm sản phẩm già, dễ hư hỏng và giảm giá trị.
Mỗi loại cây trồng có dấu hiệu thu hoạch riêng. Lúa thu hoạch khi hạt chắc, chín vàng khoảng 85–90%. Rau ăn lá thu hoạch khi lá xanh non, chưa ra hoa. Cây ăn quả thu hoạch khi quả đạt độ chín sinh lí, có màu sắc và hương thơm đặc trưng. Khi thu hoạch cần thao tác nhẹ nhàng, tránh làm dập nát, gãy cành hoặc rụng quả.
Sau thu hoạch, nông sản cần được phân loại, làm sạch, đóng gói và bảo quản phù hợp. Một số sản phẩm cần phơi, sấy khô như thóc, đậu; một số cần bảo quản lạnh như rau, quả tươi. Việc bảo quản tốt giúp giảm hao hụt, giữ chất lượng và kéo dài thời gian sử dụng. Nông sản sau thu hoạch có thể dùng tươi, chế biến hoặc đưa ra thị trường tiêu thụ.
2. Ví dụ minh họa
Gia đình bác Tư trồng cà chua. Khi quả chuyển từ xanh sang hồng nhạt và hơi mềm, bác hái vào buổi sáng mát, xếp nhẹ nhàng vào rổ có lót giấy, tránh chất chồng quá nhiều. Những quả chín kĩ được bán ngay, quả còn xanh được để chín dần. Nhờ thu hoạch đúng lúc và bảo quản cẩn thận, cà chua của bác luôn tươi ngon và bán được giá tốt.
3. Ghi nhớ
- Thu hoạch đúng thời điểm giúp nông sản đạt năng suất và chất lượng cao.
- Mỗi loại cây trồng có dấu hiệu thu hoạch riêng cần quan sát kĩ.
- Thu hoạch phải nhẹ nhàng, tránh dập nát sản phẩm.
- Sau thu hoạch cần phân loại, làm sạch, đóng gói và bảo quản phù hợp.