Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 5: Nhân giống vô tính cây trồng? A. Nhân giống vô tính tạo cây con từ bộ phận của cây mẹ, giữ nguyên đặc tính tốt. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 5: Nhân giống vô tính cây trồng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Các phương pháp phổ biến: giâm cành, chiết cành, ghép và nuôi cấy mô. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 5: Nhân giống vô tính cây trồng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Nhân giống vô tính là phương pháp tạo ra cây con mới từ một bộ phận của cây mẹ như cành, lá, rễ hoặc chồi mà không qua thụ tinh. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 5: Nhân giống vô tính cây trồng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Đây là phương pháp được dùng phổ biến cho nhiều loại cây ăn quả, cây cảnh và cây công nghiệp.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 5: Nhân giống vô tính cây trồng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Bạn Hoa muốn nhân giống cây hoa hồng trong vườn. Hoa chọn cành bánh tẻ khỏe mạnh, cắt dài khoảng 15 cm, bỏ bớt lá, cắm nghiêng vào chậu đất ẩm rồi che nắng nhẹ. Mỗi ngày, Hoa tưới phun sương giữ ẩm. Sau khoảng ba tuần, cành giâm ra rễ và nảy chồi mới. Ví dụ này cho thấy giâm cành là cách nhân giống đơn giản, giúp cây con giữ nguyên màu hoa đẹp của cây mẹ.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 5: Nhân giống vô tính cây trồng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Người thực hiện cần dùng dụng cụ sắc, sạch và thao tác cẩn thận để tránh làm tổn thương cây.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao đất trồng cây cần tơi xốp?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Vì sao cần lên luống khi trồng rau ở vùng đất thấp, hay bị ngập?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Trước khi gieo trồng, người ta thường ... đất để đất tơi xốp, thoáng khí."
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Nhân giống vô tính tạo cây con từ bộ phận của cây mẹ, giữ nguyên đặc tính tốt."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Các phương pháp phổ biến: giâm cành, chiết cành, ghép và nuôi cấy mô."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Nhân giống vô tính là phương pháp tạo ra cây con mới từ một bộ phận của cây mẹ như cành, lá, rễ hoặc chồi mà không qua thụ tinh."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Đây là phương pháp được dùng phổ biến cho nhiều loại cây ăn quả, cây cảnh và cây công nghiệp."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Nhân giống vô tính là phương pháp tạo ra cây con mới từ một bộ phận của cây mẹ như cành, lá, rễ hoặc chồi mà không qua thụ tinh. Cây con giữ nguyên đặc tính tốt của cây mẹ như năng suất cao, quả ngon, kháng bệnh tốt.
- Tổng kết ghi nhớ: Nhân giống vô tính tạo cây con từ bộ phận của cây mẹ, giữ nguyên đặc tính tốt.; Các phương pháp phổ biến: giâm cành, chiết cành, ghép và nuôi cấy mô.; Cần chọn cây mẹ khỏe, dụng cụ sạch và chăm sóc cây con đủ ẩm.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Bạn Hoa muốn nhân giống cây hoa hồng trong vườn. Hoa chọn cành bánh tẻ khỏe mạnh, cắt dài khoảng 15 cm, bỏ bớt lá, cắm nghiêng vào chậu đất ẩm rồi che nắng nhẹ. Mỗi ngày, Hoa tưới phun sương giữ ẩm. Sau khoảng ba tuần, cành giâm ra rễ và nảy chồi mới. Ví dụ này cho thấy giâm cành là cách nhân giống đơn giản, giúp cây con giữ nguyên màu hoa đẹp của cây mẹ.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 5: Nhân giống vô tính cây trồng (Nhân giống vô tính tạo cây con từ bộ phận của cây mẹ, giữ nguyên đặc tính tốt.; Các phương pháp phổ biến: giâm cành, chiết cành, ghép và nuôi cấy mô.; Cần chọn cây mẹ khỏe, dụng cụ sạch và chăm sóc cây con đủ ẩm.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Người thực hiện cần dùng dụng cụ sắc, sạch và thao tác cẩn thận để tránh làm tổn thương cây.
- Bài 4: Đất tơi xốp giúp rễ cây dễ đâm sâu, hút nước và dinh dưỡng, thoáng khí, cây sinh trưởng tốt.
- Bài 5: Luống cao giúp thoát nước, tránh ngập úng làm thối rễ, chết cây.
- Bài 6: Cày (xới).