Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 17: Đặc điểm dân cư, xã hội Trung và Nam Mỹ, khai thác, sử dụng và bảo vệ rừng? A. Dân cư Trung và Nam Mỹ đa dạng, lai nhiều thành phần; đô thị hóa cao nhưng còn bất bình đẳng. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 17: Đặc điểm dân cư, xã hội Trung và Nam Mỹ, khai thác, sử dụng và bảo vệ rừng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Rừng A-ma-dôn bị thu hẹp do phá rừng lấy gỗ, làm nương rẫy, chăn nuôi. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 17: Đặc điểm dân cư, xã hội Trung và Nam Mỹ, khai thác, sử dụng và bảo vệ rừng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Trung và Nam Mỹ có khoảng hơn 400 triệu dân, phần lớn là người lai giữa người châu Âu, người bản địa và người châu Phi, tạo nên nền văn hóa đa dạng, giàu bản sắc. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 17: Đặc điểm dân cư, xã hội Trung và Nam Mỹ, khai thác, sử dụng và bảo vệ rừng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Ngôn ngữ phổ biến là tiếng Tây Ban Nha và tiếng Bồ Đào Nha; đạo Thiên Chúa giáo chiếm đa số.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 17: Đặc điểm dân cư, xã hội Trung và Nam Mỹ, khai thác, sử dụng và bảo vệ rừng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Phá rừng A-ma-dôn gây hậu quả gì đối với toàn cầu?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 17: Đặc điểm dân cư, xã hội Trung và Nam Mỹ, khai thác, sử dụng và bảo vệ rừng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Rừng A-ma-dôn hấp thụ một lượng lớn khí . Khi rừng bị phá, lượng hấp thụ giảm, đồng thời đốt rừng thải thêm vào khí quyển, làm Trái Đất nóng lên. Mất rừng cũng làm mất nơi sống của hàng nghìn loài động, thực vật và làm thay đổi lượng mưa ở nhiều khu vực trên thế giới.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Giải thích vì sao dân cư châu Mỹ hiện nay rất đa dạng về chủng tộc và văn hoá.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu những thách thức môi trường mà châu Phi đang đối mặt và cách khắc phục. ---
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu đặc điểm địa hình Bắc Mỹ.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Dân cư Trung và Nam Mỹ đa dạng, lai nhiều thành phần; đô thị hóa cao nhưng còn bất bình đẳng."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Rừng A-ma-dôn bị thu hẹp do phá rừng lấy gỗ, làm nương rẫy, chăn nuôi."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Trung và Nam Mỹ có khoảng hơn 400 triệu dân, phần lớn là người lai giữa người châu Âu, người bản địa và người châu Phi, tạo nên nền văn hóa đa dạng, giàu bản sắc."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Ngôn ngữ phổ biến là tiếng Tây Ban Nha và tiếng Bồ Đào Nha; đạo Thiên Chúa giáo chiếm đa số."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Trung và Nam Mỹ có khoảng hơn 400 triệu dân, phần lớn là người lai giữa người châu Âu, người bản địa và người châu Phi, tạo nên nền văn hóa đa dạng, giàu bản sắc. Dân cư tập trung đông ở ven biển phía đông, vùng cao nguyên An-đét và các thành phố lớn như Xao Pao-lô, Bu-ê-nốt Ai-rét, Mê-hi-cô Xi-ti; thưa thớt ở rừng A-ma-dôn.
- Tổng kết ghi nhớ: Dân cư Trung và Nam Mỹ đa dạng, lai nhiều thành phần; đô thị hóa cao nhưng còn bất bình đẳng.; Rừng A-ma-dôn bị thu hẹp do phá rừng lấy gỗ, làm nương rẫy, chăn nuôi.; Biện pháp: khu bảo tồn, trồng rừng, nông – lâm kết hợp, hợp tác quốc tế.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Phá rừng A-ma-dôn gây hậu quả gì đối với toàn cầu?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 17: Đặc điểm dân cư, xã hội Trung và Nam Mỹ, khai thác, sử dụng và bảo vệ rừng (Dân cư Trung và Nam Mỹ đa dạng, lai nhiều thành phần; đô thị hóa cao nhưng còn bất bình đẳng.; Rừng A-ma-dôn bị thu hẹp do phá rừng lấy gỗ, làm nương rẫy, chăn nuôi.; Biện pháp: khu bảo tồn, trồng rừng, nông – lâm kết hợp, hợp tác quốc tế.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Rừng A-ma-dôn hấp thụ một lượng lớn khí . Khi rừng bị phá, lượng hấp thụ giảm, đồng thời đốt rừng thải thêm vào khí quyển, làm Trái Đất nóng lên. Mất rừng cũng làm mất nơi sống của hàng nghìn loài động, thực vật và làm thay đổi lượng mưa ở nhiều khu vực trên thế giới.
- Bài 4: Người Anh-điêng bản địa; người Âu di cư và xâm lược; người Phi bị đưa sang làm nô lệ; người Á di cư sau này; sự giao thoa tạo nên xã hội đa chủng tộc, đa văn hoá.
- Bài 5: Sa mạc hoá, mất rừng, thiếu nước, ô nhiễm, biến đổi khí hậu. Khắc phục: trồng rừng, chống sa mạc hoá, sử dụng nước tiết kiệm, năng lượng sạch, hợp tác quốc tế, nâng cao nhận thức.
- Bài 6: Ba dải theo chiều kinh tuyến: tây là hệ thống Coóc-đi-e (Rốc-ki) cao, hiểm trở; giữa là đồng bằng Trung tâm rộng; đông là núi A-pa-lát thấp và cao nguyên La-bra-đo.