1. Kiến thức trọng tâm
Châu Phi là châu lục lớn thứ hai thế giới, nằm ở phía nam châu Âu và phía tây nam châu Á. Đường xích đạo đi qua gần giữa châu Phi nên châu Phi có khí hậu nóng quanh năm.
Địa hình châu Phi tương đối cao và bằng phẳng, với nhiều sơn nguyên và cao nguyên. Sơn nguyên Ê-ti-ô-pi-a và cao nguyên Đông Phi là những khu vực cao nhất. Dãy núi Át-lát nằm ở phía tây bắc, còn thung lũng tách giãn Đông Phi là một trong những dạng địa hình đặc biệt nhất thế giới, nơi có nhiều hồ lớn và núi lửa.
Khí hậu châu Phi phân hóa theo vĩ độ: xích đạo nóng ẩm quanh năm với rừng rậm nhiệt đới, hai bên là khí hậu nhiệt đới với mùa mưa và mùa khô rõ rệt, xa hơn là các hoang mạc lớn như Xa-ha-ra ở phía bắc và Na-míp ở phía nam. Xa-ha-ra là hoang mạc nóng lớn nhất thế giới, chiếm phần lớn diện tích Bắc Phi.
Sông ngòi châu Phi có nhiều sông lớn như sông Nin, sông Công-gô và sông Ni-giê. Sông Nin là sông dài nhất thế giới, chảy qua nhiều quốc gia và nuôi sống hàng triệu người dân. Hồ Víc-to-ri-a là hồ lớn nhất châu Phi, nằm trong khu vực Đông Phi.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao châu Phi có khí hậu nóng và nhiều hoang mạc?
Lời giải: Châu Phi nằm trong vành đai nhiệt đới, đường xích đạo đi qua giữa châu lục nên nhận được lượng bức xạ mặt trời lớn quanh năm, khí hậu nóng. Phần lớn diện tích châu Phi nằm trong khu vực áp cao cận nhiệt đới, không khí khô, ít mưa, hình thành các hoang mạc rộng lớn như Xa-ha-ra. Địa hình cao nguyên cũng làm cho hơi ẩm khó xâm nhập vào sâu nội địa, khiến nhiều vùng trở nên khô hạn.
3. Ghi nhớ
- Châu Phi lớn thứ hai thế giới, nằm trong vành đai nhiệt đới.
- Địa hình chủ yếu là sơn nguyên và cao nguyên.
- Khí hậu nóng, phân hóa từ xích đạo đến hai hoang mạc lớn.
- Sông Nin là sông dài nhất thế giới, hồ Víc-to-ri-a lớn nhất châu Phi.