1. Kiến thức trọng tâm
Lắng nghe tích cực là lắng nghe bằng cả tai, mắt và trái tim: không chỉ nghe lời nói mà còn quan tâm đến cảm xúc, thái độ của người nói. Khi ông bà, cha mẹ, anh chị chia sẻ, em cần dừng việc đang làm, nhìn vào người nói, gật đầu và phản hồi bằng những câu ngắn như "Dạ, con hiểu rồi ạ". Lắng nghe tích cực giúp em hiểu đúng ý người thân, tránh hiểu lầm và thể hiện sự tôn trọng. Ngược lại, vừa nghe vừa chơi điện thoại, ngắt lời hay tỏ vẻ chán nản sẽ khiến người nói buồn và không muốn chia sẻ nữa. Trong gia đình, mỗi người đều có kinh nghiệm và góc nhìn riêng; lắng nghe giúp em học được nhiều bài học quý. Khi có ý kiến khác nhau, em nên bình tĩnh nghe hết rồi mới trình bày quan điểm của mình một cách lễ phép.
2. Ví dụ minh họa
Minh vừa đi học về, mẹ nhắc: "Con nên sắp xếp lại góc học tập cho gọn gàng nhé". Thay vì đáp cộc lốc "Biết rồi", Minh dừng lại, nhìn mẹ và hỏi: "Mẹ thấy chỗ nào chưa gọn ạ?". Mẹ chỉ ra chồng sách để lộn xộn và ngăn bàn đầy giấy vụn. Minh lắng nghe, ghi nhớ rồi bắt tay dọn dẹp ngay. Sau khi xong, Minh khoe với mẹ và được mẹ khen. Qua đó, Minh hiểu rằng lắng nghe tích cực không chỉ là nghe mà còn là hành động sau khi nghe. Em hãy thực hành: khi người thân nói chuyện, em đặt điện thoại xuống, nhìn vào mắt người nói, nhắc lại ý chính bằng lời của mình, ví dụ: "Ý của bố là con nên ngủ sớm để sáng mai tỉnh táo, đúng không ạ?".
3. Ghi nhớ
- Lắng nghe tích cực: tập trung, nhìn người nói, không ngắt lời.
- Nhắc lại ý chính để chắc chắn mình hiểu đúng.
- Tôn trọng ý kiến người thân dù chưa đồng ý.
- Nghe xong phải hành động, không nghe cho qua.