Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Thiên nhiên quê hương là tài sản quý cần giữ gìn.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Tiết kiệm điện, nước; hạn chế rác thải nhựa. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thiên nhiên và môi trường là ngôi nhà chung của con người: bầu không khí, nguồn nước, cây xanh, đất đai và các loài sinh vật. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Thứ nhất, khám phá cảnh quan thiên nhiên quê hương: tìm hiểu sông, núi, biển, rừng hay cánh đồng quê mình, cảm nhận vẻ đẹp và giá trị của thiên nhiên. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Trường của Tuấn nằm gần một con sông nhỏ. Trước đây, nhiều người xả rác xuống sông khiến nước sông đục và có mùi khó chịu. Lớp Tuấn quyết định hành động: các bạn cùng nhau nhặt rác ven sông, treo biển nhắc mọi người giữ gìn vệ sinh và trồng thêm cây xanh dọc bờ sông. Tuấn còn vận động gia đình hạn chế dùng túi ni lông, mang túi vải khi đi chợ và tắt điện khi ra khỏi phòng. Sau vài tháng, bờ sông sạch hơn, cây xanh tốt hơn và mọi người trong khu phố cũng ý thức hơn. Tuấn hiểu rằng bảo vệ môi trường bắt đầu từ những việc nhỏ quanh mình. Em hãy thử: quan sát một cảnh quan thiên nhiên ở quê mình, ghi lại vẻ đẹp và những việc cần làm để giữ gìn nó.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Mỗi hành động nhỏ của em đều góp phần làm cho môi trường trong lành hơn.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tình huống: Em và các bạn được giao nhiệm vụ dọn vệ sinh một đoạn đường trong khu dân cư. Một bạn nói: "Việc này không phải của mình, kệ đi!". Em sẽ nói gì với bạn? Vì sao?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Em hãy lập một kế hoạch lao động tại gia đình trong một tuần (ghi rõ công việc, thời gian và người thực hiện).
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5–7 câu) giới thiệu về một cảnh quan thiên nhiên ở quê hương em và cách bảo vệ cảnh quan đó.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Thiên nhiên quê hương là tài sản quý cần giữ gìn."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tiết kiệm điện, nước; hạn chế rác thải nhựa."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Thiên nhiên và môi trường là ngôi nhà chung của con người: bầu không khí, nguồn nước, cây xanh, đất đai và các loài sinh vật."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thứ nhất, khám phá cảnh quan thiên nhiên quê hương: tìm hiểu sông, núi, biển, rừng hay cánh đồng quê mình, cảm nhận vẻ đẹp và giá trị của thiên nhiên."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Thiên nhiên và môi trường là ngôi nhà chung của con người: bầu không khí, nguồn nước, cây xanh, đất đai và các loài sinh vật. Chủ đề này giúp em hiểu và hành động để bảo vệ môi trường qua hai nội dung chính.
- Tổng kết ghi nhớ: Thiên nhiên quê hương là tài sản quý cần giữ gìn.; Tiết kiệm điện, nước; hạn chế rác thải nhựa.; Phân loại rác, trồng cây xanh, giữ vệ sinh chung.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Trường của Tuấn nằm gần một con sông nhỏ. Trước đây, nhiều người xả rác xuống sông khiến nước sông đục và có mùi khó chịu. Lớp Tuấn quyết định hành động: các bạn cùng nhau nhặt rác ven sông, treo biển nhắc mọi người giữ gìn vệ sinh và trồng thêm cây xanh dọc bờ sông. Tuấn còn vận động gia đình hạn chế dùng túi ni lông, mang túi vải khi đi chợ và tắt điện khi ra khỏi phòng. Sau vài tháng, bờ sông sạch hơn, cây xanh tốt hơn và mọi người trong khu phố cũng ý thức hơn. Tuấn hiểu rằng bảo vệ môi trường bắt đầu từ những việc nhỏ quanh mình. Em hãy thử: quan sát một cảnh quan thiên nhiên ở quê mình, ghi lại vẻ đẹp và những việc cần làm để giữ gìn nó.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường (Thiên nhiên quê hương là tài sản quý cần giữ gìn.; Tiết kiệm điện, nước; hạn chế rác thải nhựa.; Phân loại rác, trồng cây xanh, giữ vệ sinh chung.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Mỗi hành động nhỏ của em đều góp phần làm cho môi trường trong lành hơn.
- Bài 4: Khuyên bạn cùng tham gia; giải thích giữ gìn vệ sinh khu dân cư là trách nhiệm chung; nêu cách làm cụ thể.
- Bài 5: Kế hoạch có công việc cụ thể, thời gian rõ ràng; phân công phù hợp khả năng từng thành viên, khả thi.
- Bài 6: Đoạn văn giới thiệu được cảnh quan thiên nhiên quê hương; nêu được cách bảo vệ cảnh quan đó.