1. Kiến thức trọng tâm
Khi ánh sáng gặp bề mặt vật, một phần ánh sáng bị bật trở lại, gọi là sự phản xạ ánh sáng. Tia sáng tới, tia sáng phản xạ và pháp tuyến tại điểm tới cùng nằm trong một mặt phẳng. Góc tới bằng góc phản xạ. Pháp tuyến là đường thẳng vuông góc với mặt phản xạ tại điểm tới.
Phản xạ ánh sáng xảy ra trên mọi bề mặt, nhưng rõ nhất trên bề mặt nhẵn, bóng như gương. Trên bề mặt gồ ghề, các tia phản xạ đi theo nhiều hướng khác nhau, gọi là phản xạ khuếch tán, nhờ đó ta nhìn thấy vật từ nhiều phía.
Định luật phản xạ ánh sáng giúp giải thích nhiều hiện tượng: ta nhìn thấy mình trong gương, thấy hình ảnh cây cối soi bóng trên mặt hồ yên lặng, và các thiết bị như kính tiềm vọng, gương chiếu hậu đều hoạt động dựa trên sự phản xạ ánh sáng.
2. Ví dụ minh họa
Chiếu một tia sáng từ đèn pin tới gương phẳng sao cho tia tới hợp với pháp tuyến một góc . Tia phản xạ cũng hợp với pháp tuyến một góc nhưng ở phía bên kia của pháp tuyến. Nếu xoay đèn để góc tới tăng lên , góc phản xạ cũng tăng lên . Thí nghiệm chứng tỏ góc tới luôn bằng góc phản xạ. Nhờ định luật này, người ta có thể tính trước hướng của tia phản xạ khi thiết kế gương chiếu hậu cho xe máy.
3. Ghi nhớ
- Sự phản xạ ánh sáng: ánh sáng bị bật trở lại khi gặp bề mặt vật.
- Tia tới, tia phản xạ và pháp tuyến cùng nằm trong một mặt phẳng.
- Định luật phản xạ ánh sáng: góc tới bằng góc phản xạ.
- Bề mặt nhẵn phản xạ rõ, bề mặt gồ ghề gây phản xạ khuếch tán.