Bài tập — Bài 9: Đo tốc độ

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 9: Đo tốc độ? A. Đo tốc độ bằng cách đo quãng đường và thời gian, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ . B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 9: Đo tốc độ, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Chọn dụng cụ đo phù hợp với chuyển động; chuyển động nhanh nên dùng cổng quang điện. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 9: Đo tốc độ, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Để đo tốc độ của một vật, ta cần đo quãng đường vật đi được và thời gian vật đi hết quãng đường đó, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ . D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 9: Đo tốc độ, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Thời gian thường được đo bằng đồng hồ bấm giây, đồng hồ điện tử hoặc cổng quang điện.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 9: Đo tốc độ, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Nhóm của Mai đo tốc độ của viên bi lăn trên máng nghiêng. Nhóm đánh dấu quãng đường $s = 1,2\ \text{m}$ , dùng đồng hồ bấm giây đo ba lần được $t_1 = 1,5\ \text{s}$ , $t_2 = 1,6\ \text{s}$ , $t_3 = 1,4\ \text{s}$ . Thời gian trung bình là $t = \frac{1,5 + 1,6 + 1,4}{3} = 1,5\ \text{s}$ . Tốc độ trung bình của viên bi là $v = \frac{1,2}{1,5} = 0,8\ \text{m/s}$ . Việc đo ba lần giúp giảm sai số do bấm đồng hồ sớm hay muộn.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 9: Đo tốc độ để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Khi làm thí nghiệm, học sinh cần bố trí dụng cụ cẩn thận và tuân thủ an toàn.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu cấu tạo của nguyên tử.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Số hiệu nguyên tử cho biết điều gì? Lấy ví dụ nguyên tố oxygen có số hiệu nguyên tử là 8.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Viết kí hiệu hóa học của các nguyên tố: magnesium, calcium, potassium, sulfur, phosphorus, silicon.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Đo tốc độ bằng cách đo quãng đường và thời gian, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ ."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Chọn dụng cụ đo phù hợp với chuyển động; chuyển động nhanh nên dùng cổng quang điện."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Để đo tốc độ của một vật, ta cần đo quãng đường vật đi được và thời gian vật đi hết quãng đường đó, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ ."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thời gian thường được đo bằng đồng hồ bấm giây, đồng hồ điện tử hoặc cổng quang điện."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Để đo tốc độ của một vật, ta cần đo quãng đường vật đi được và thời gian vật đi hết quãng đường đó, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ . Quãng đường thường được đo bằng thước dây, thước cuộn hoặc vạch chia sẵn trên đường chạy.
- Tổng kết ghi nhớ: Đo tốc độ bằng cách đo quãng đường và thời gian, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ .; Chọn dụng cụ đo phù hợp với chuyển động; chuyển động nhanh nên dùng cổng quang điện.; Đo nhiều lần rồi lấy giá trị trung bình để giảm sai số.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Nhóm của Mai đo tốc độ của viên bi lăn trên máng nghiêng. Nhóm đánh dấu quãng đường $s = 1,2\ \text{m}$ , dùng đồng hồ bấm giây đo ba lần được $t_1 = 1,5\ \text{s}$ , $t_2 = 1,6\ \text{s}$ , $t_3 = 1,4\ \text{s}$ . Thời gian trung bình là $t = \frac{1,5 + 1,6 + 1,4}{3} = 1,5\ \text{s}$ . Tốc độ trung bình của viên bi là $v = \frac{1,2}{1,5} = 0,8\ \text{m/s}$ . Việc đo ba lần giúp giảm sai số do bấm đồng hồ sớm hay muộn.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 9: Đo tốc độ (Đo tốc độ bằng cách đo quãng đường và thời gian, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ .; Chọn dụng cụ đo phù hợp với chuyển động; chuyển động nhanh nên dùng cổng quang điện.; Đo nhiều lần rồi lấy giá trị trung bình để giảm sai số.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Khi làm thí nghiệm, học sinh cần bố trí dụng cụ cẩn thận và tuân thủ an toàn.
Bài 4: Nguyên tử gồm hạt nhân (proton mang điện dương, neutron không mang điện) và lớp vỏ electron (mang điện âm).
Bài 5: Số hiệu nguyên tử cho biết số proton trong hạt nhân (và bằng số electron). Oxygen có số hiệu 8 → 8 proton, 8 electron.
Bài 6: Mg, Ca, K, S, P, Si.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 9: Đo tốc độ? A. Đo tốc độ bằng cách đo quãng đường và thời gian, rồi tính

v = \frac{s}{t}

. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

v = \frac{s}{t}

. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Nhóm của Mai đo tốc độ của viên bi lăn trên máng nghiêng. Nhóm đánh dấu quãng đường $s = 1,2\ \text{m}$ , dùng đồng hồ bấm giây đo ba lần được $t_1 = 1,5\ \text{s}$ , $t_2 = 1,6\ \text{s}$ , $t_3 = 1,4\ \text{s}$ . Thời gian trung bình là $t = \frac{1,5 + 1,6 + 1,4}{3} = 1,5\ \text{s}$ . Tốc độ trung bình của viên bi là $v = \frac{1,2}{1,5} = 0,8\ \text{m/s}$ . Việc đo ba lần giúp giảm sai số do bấm đồng hồ sớm hay muộn.

Khi làm thí nghiệm, học sinh cần bố trí dụng cụ cẩn thận và tuân thủ an toàn.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu cấu tạo của nguyên tử.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Số hiệu nguyên tử cho biết điều gì? Lấy ví dụ nguyên tố oxygen có số hiệu nguyên tử là 8.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Viết kí hiệu hóa học của các nguyên tố: magnesium, calcium, potassium, sulfur, phosphorus, silicon.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Đo tốc độ bằng cách đo quãng đường và thời gian, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ ."
Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Chọn dụng cụ đo phù hợp với chuyển động; chuyển động nhanh nên dùng cổng quang điện."
Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Để đo tốc độ của một vật, ta cần đo quãng đường vật đi được và thời gian vật đi hết quãng đường đó, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ ."
Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thời gian thường được đo bằng đồng hồ bấm giây, đồng hồ điện tử hoặc cổng quang điện."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Để đo tốc độ của một vật, ta cần đo quãng đường vật đi được và thời gian vật đi hết quãng đường đó, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ . Quãng đường thường được đo bằng thước dây, thước cuộn hoặc vạch chia sẵn trên đường chạy.
Tổng kết ghi nhớ: Đo tốc độ bằng cách đo quãng đường và thời gian, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ .; Chọn dụng cụ đo phù hợp với chuyển động; chuyển động nhanh nên dùng cổng quang điện.; Đo nhiều lần rồi lấy giá trị trung bình để giảm sai số.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Nhóm của Mai đo tốc độ của viên bi lăn trên máng nghiêng. Nhóm đánh dấu quãng đường $s = 1,2\ \text{m}$ , dùng đồng hồ bấm giây đo ba lần được $t_1 = 1,5\ \text{s}$ , $t_2 = 1,6\ \text{s}$ , $t_3 = 1,4\ \text{s}$ . Thời gian trung bình là $t = \frac{1,5 + 1,6 + 1,4}{3} = 1,5\ \text{s}$ . Tốc độ trung bình của viên bi là $v = \frac{1,2}{1,5} = 0,8\ \text{m/s}$ . Việc đo ba lần giúp giảm sai số do bấm đồng hồ sớm hay muộn.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 9: Đo tốc độ (Đo tốc độ bằng cách đo quãng đường và thời gian, rồi tính $v = \frac{s}{t}$ .; Chọn dụng cụ đo phù hợp với chuyển động; chuyển động nhanh nên dùng cổng quang điện.; Đo nhiều lần rồi lấy giá trị trung bình để giảm sai số.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Khi làm thí nghiệm, học sinh cần bố trí dụng cụ cẩn thận và tuân thủ an toàn.

Bài 4: Nguyên tử gồm hạt nhân (proton mang điện dương, neutron không mang điện) và lớp vỏ electron (mang điện âm).

Bài 5: Số hiệu nguyên tử cho biết số proton trong hạt nhân (và bằng số electron). Oxygen có số hiệu 8 → 8 proton, 8 electron.

Bài 6: Mg, Ca, K, S, P, Si.