1. Kiến thức trọng tâm
Ấn Độ là một trong những cái nôi của nền văn minh nhân loại. Từ thế kỉ IV đến giữa thế kỉ XIX, Ấn Độ trải qua nhiều vương triều phong kiến, tiêu biểu là vương triều Gúp-ta (thế kỉ IV - VI) và vương triều Mô-gôn (thế kỉ XVI - XVIII).
Thời Gúp-ta được coi là thời kì hoàng kim của Ấn Độ cổ đại. Kinh tế nông nghiệp phát triển, thương nghiệp trao đổi sôi nổi với các nước Đông Nam Á và Trung Quốc. Văn hóa đạt nhiều thành tựu: chữ viết, văn học, thiên văn học, toán học với phát minh ra số 0, y học và kiến trúc đền đài.
Đến thế kỉ XVI, vương triều Mô-gôn được thành lập. Dưới thời vua A-cơ-ba, đất nước thống nhất, kinh tế phát triển, chính sách tôn giáo khoan dung được thực hiện. Thủ đô Đê-li và A-gra trở thành trung tâm văn hóa lớn với nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng, tiêu biểu là lăng Ta-giơ Ma-han.
Từ cuối thế kỉ XVIII, vương triều Mô-gôn suy yếu, Ấn Độ bị chia cắt thành nhiều tiểu quốc. Lợi dụng tình hình đó, thực dân Anh từng bước xâm nhập, đến giữa thế kỉ XIX đã biến Ấn Độ thành thuộc địa của mình.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Hãy nêu một số thành tựu văn hóa tiêu biểu của Ấn Độ thời Gúp-ta.
Lời giải: Thời Gúp-ta, Ấn Độ đạt nhiều thành tựu rực rỡ: văn học với các tác phẩm kịch thơ nổi tiếng; toán học với phát minh ra hệ thập phân và số 0; thiên văn học tính được chu kì chuyển động của các hành tinh; y học biết phẫu thuật và dùng thảo dược chữa bệnh; kiến trúc với nhiều ngôi đền, chùa hang động được chạm khắc tinh xảo.
3. Ghi nhớ
- Ấn Độ cổ đại trải qua các vương triều Gúp-ta và Mô-gôn.
- Thời Gúp-ta (IV - VI) là thời kì hoàng kim: kinh tế, văn hóa phát triển rực rỡ.
- Thời Mô-gôn: vua A-cơ-ba thực hiện chính sách khoan dung tôn giáo, kiến trúc phát triển.
- Giữa thế kỉ XIX, Ấn Độ trở thành thuộc địa của thực dân Anh.