Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 7: Vương quốc Lào? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Vương quốc Lan Xang ("Triệu Voi") do vua Pha Ngừm thành lập giữa thế kỉ XIV. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 7: Vương quốc Lào, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Thời kì thịnh vượng nhất: dưới thời vua Xu-li-nha Vông-xa (1637 - 1694).
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Vương quốc Lào, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Vương quốc Lào hình thành trên lưu vực sông Mê Công, nơi sinh sống của người Lào Thơng, Lào Lùm và nhiều tộc người khác. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 7: Vương quốc Lào, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Dưới thời vua Xu-li-nha Vông-xa (1637 - 1694), vương quốc Lan Xang bước vào thời kì thịnh vượng nhất. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Vương quốc Lào, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Vì sao thời vua Xu-li-nha Vông-xa được coi là thời kì thịnh vượng nhất của vương quốc Lan Xang?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 7: Vương quốc Lào để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Vì dưới thời vua Xu-li-nha Vông-xa, đất nước thống nhất, hòa bình được giữ vững. Kinh tế nông nghiệp và thương nghiệp phát triển, đời sống nhân dân ổn định. Văn hóa Phật giáo thịnh hành, nhiều công trình chùa tháp được xây dựng. Quan hệ đối ngoại hòa hiếu với các nước láng giềng giúp Lan Xang có vị thế vững chắc trong khu vực.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao các quốc gia I-bê-ri (Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha) đi đầu trong các cuộc phát kiến địa lí?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Phân tích ý nghĩa của chuyến đi vòng quanh thế giới của Ma-gien-lăng đối với nhận thức của con người về Trái Đất.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Đánh giá vai trò của phong trào văn hóa Phục hưng đối với sự phát triển của khoa học cận đại châu Âu.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Vương quốc Lan Xang ("Triệu Voi") do vua Pha Ngừm thành lập giữa thế kỉ XIV."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Thời kì thịnh vượng nhất: dưới thời vua Xu-li-nha Vông-xa (1637 - 1694)."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Vương quốc Lào hình thành trên lưu vực sông Mê Công, nơi sinh sống của người Lào Thơng, Lào Lùm và nhiều tộc người khác."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Dưới thời vua Xu-li-nha Vông-xa (1637 - 1694), vương quốc Lan Xang bước vào thời kì thịnh vượng nhất."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Vương quốc Lào hình thành trên lưu vực sông Mê Công, nơi sinh sống của người Lào Thơng, Lào Lùm và nhiều tộc người khác. Vào giữa thế kỉ XIV, vua Pha Ngừm đã thống nhất các bộ tộc, lập ra vương quốc Lan Xang, nghĩa là "Triệu Voi", lấy Luông Pha-bang làm kinh đô.
- Tổng kết ghi nhớ: Vương quốc Lan Xang ("Triệu Voi") do vua Pha Ngừm thành lập giữa thế kỉ XIV.; Thời kì thịnh vượng nhất: dưới thời vua Xu-li-nha Vông-xa (1637 - 1694).; Kinh đô: Luông Pha-bang; công trình tiêu biểu: tháp Thạt Luông ở Viêng Chăn.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao thời vua Xu-li-nha Vông-xa được coi là thời kì thịnh vượng nhất của vương quốc Lan Xang?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 7: Vương quốc Lào (Vương quốc Lan Xang ("Triệu Voi") do vua Pha Ngừm thành lập giữa thế kỉ XIV.; Thời kì thịnh vượng nhất: dưới thời vua Xu-li-nha Vông-xa (1637 - 1694).; Kinh đô: Luông Pha-bang; công trình tiêu biểu: tháp Thạt Luông ở Viêng Chăn.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Vì dưới thời vua Xu-li-nha Vông-xa, đất nước thống nhất, hòa bình được giữ vững. Kinh tế nông nghiệp và thương nghiệp phát triển, đời sống nhân dân ổn định. Văn hóa Phật giáo thịnh hành, nhiều công trình chùa tháp được xây dựng. Quan hệ đối ngoại hòa hiếu với các nước láng giềng giúp Lan Xang có vị thế vững chắc trong khu vực.
- Bài 4: Vị trí gần Đại Tây Dương; có truyền thống hàng hải; được quốc vương ủng hộ mạnh mẽ; nhu cầu tìm đường biển sang phương Đông để buôn gia vị.
- Bài 5: Chuyến đi chứng minh bằng thực tiễn Trái Đất hình cầu, giúp con người có cái nhìn đúng đắn về hành tinh, mở ra kỉ nguyên hàng hải toàn cầu.
- Bài 6: Phục hưng giải phóng tư tưởng khỏi giáo điều, đề cao lí trí và thực nghiệm, tạo nền tảng tư tưởng và phương pháp cho cách mạng khoa học thế kỉ XVI–XVII (Cô-péc-níc, Ga-li-lê, Niu-tơn).