1. Kiến thức trọng tâm
- Khái niệm: Văn nghị luận phản đối là bài văn trình bày ý kiến không đồng tình với một vấn đề trong đời sống, kèm theo lí lẽ và bằng chứng thuyết phục. Mục đích là khiến người đọc nhận ra mặt trái của vấn đề và thay đổi suy nghĩ, hành động.
- Chọn vấn đề: Vấn đề cần gần gũi, có thật trong đời sống, ví dụ xả rác bừa bãi, nói tục chửi thề, nghiện trò chơi điện tử, bạo lực học đường. Em nên chọn vấn đề mà mình hiểu rõ và thực sự không đồng tình.
- Cấu trúc bài văn: Mở bài nêu vấn đề và ý kiến phản đối của em; thân bài trình bày các lí lẽ: vấn đề gây hại như thế nào, vì sao nó sai trái, kèm bằng chứng cụ thể; kết bài khẳng định lại ý kiến phản đối và đề xuất giải pháp.
- Lí lẽ và bằng chứng: Lí lẽ cần rõ ràng, logic, đi từ tác hại đến nguyên nhân. Bằng chứng có thể là những hiện tượng em quan sát được ở trường, ở khu phố, hoặc số liệu, câu chuyện có thật.
- Thái độ: Lập luận thẳng thắn nhưng lịch sự, không dùng lời lẽ gay gắt hay xúc phạm.
2. Ví dụ minh họa
Giả sử em phản đối việc xả rác bừa bãi trong sân trường. Mở bài nêu hiện tượng và ý kiến phản đối. Thân bài trình bày ba lí lẽ: xả rác làm mất vệ sinh, ảnh hưởng sức khỏe; làm xấu cảnh quan trường học; thể hiện ý thức kém của người xả rác. Bằng chứng: sau giờ ra chơi, sân trường đầy vỏ bánh kẹo dù thùng rác ở ngay gần. Kết bài khẳng định em phản đối hành vi này và kêu gọi mọi người bỏ rác đúng nơi quy định, giữ gìn trường lớp sạch đẹp.
3. Ghi nhớ
- Nêu rõ ý kiến phản đối ngay từ mở bài, không vòng vo.
- Mỗi đoạn văn trình bày một lí lẽ, kèm bằng chứng cụ thể.
- Dùng từ ngữ lịch sự, lập luận chặt chẽ, tránh cảm tính.
- Kết bài khẳng định lại quan điểm và đề xuất giải pháp thiết thực.