1. Kiến thức trọng tâm
- Khái niệm: Văn phân tích nhân vật là bài văn làm rõ đặc điểm, phẩm chất và vai trò của một nhân vật trong tác phẩm văn học. Người viết dựa vào các chi tiết trong tác phẩm như ngoại hình, hành động, lời nói, suy nghĩ để nhận xét, đánh giá nhân vật.
- Chọn nhân vật: Em chọn một nhân vật trong cuốn sách mình đã đọc kĩ và yêu thích, ví dụ Dế Mèn trong “Dế Mèn phiêu lưu kí” hay cô bé trong “Cô bé bán diêm”.
- Cấu trúc bài văn: Mở bài giới thiệu tác phẩm và nhân vật sẽ phân tích; thân bài phân tích nhân vật theo các khía cạnh: ngoại hình, tính cách, hành động, mối quan hệ với nhân vật khác, sự thay đổi của nhân vật; kết bài nêu cảm nhận, đánh giá chung và bài học rút ra.
- Cách phân tích: Mỗi nhận xét về nhân vật phải có dẫn chứng từ tác phẩm, ví dụ kể ngắn gọn một tình huống tiêu biểu rồi rút ra phẩm chất của nhân vật.
- Ngôn ngữ: Câu văn rõ ràng, mạch lạc, dùng từ ngữ nhận xét chính xác, thể hiện suy nghĩ riêng của người viết.
2. Ví dụ minh họa
Em có thể phân tích Dế Mèn trong “Dế Mèn phiêu lưu kí” của Tô Hoài. Mở bài giới thiệu tác phẩm và nhân vật. Thân bài phân tích: lúc đầu, Dế Mèn kiêu căng, hung hăng, gây ra cái chết của Dế Choắt; sau biến cố, Dế Mèn hối hận, quyết tâm sửa sai và lên đường phiêu lưu để trưởng thành. Qua hành trình, Dế Mèn trở nên dũng cảm, nghĩa hiệp và biết yêu thương. Kết bài nêu cảm nhận: ai cũng có thể mắc lỗi nhưng quan trọng là biết sửa sai.
3. Ghi nhớ
- Đọc kĩ tác phẩm trước khi viết, ghi chú chi tiết tiêu biểu về nhân vật.
- Mỗi nhận xét phải kèm dẫn chứng từ tác phẩm.
- Phân tích theo trình tự hợp lí, từ ngoại hình đến tính cách và sự thay đổi.
- Kết bài nêu cảm nhận riêng và bài học rút ra từ nhân vật.