1. Kiến thức trọng tâm
Bài học giới thiệu thể loại truyện khoa học viễn tưởng — những câu chuyện kể về tương lai, về vũ trụ, về những phát minh kì diệu mà con người mơ ước. Truyện viễn tưởng thường có bối cảnh ở tương lai xa, nhân vật có thể là nhà khoa học, phi hành gia, rô-bốt hay người ngoài hành tinh. Cốt truyện hấp dẫn, giàu trí tưởng tượng, nhưng vẫn gửi gắm những suy nghĩ về con người, khoa học và tương lai của nhân loại.
Về kiến thức, học sinh cần nắm được đặc điểm của truyện khoa học viễn tưởng: bối cảnh, nhân vật, tình tiết kì ảo gắn với khoa học; cách xây dựng tình huống và giải quyết mâu thuẫn. Về tập làm văn, học sinh luyện viết đoạn văn tưởng tượng về một thế giới tương lai, biết kết hợp yếu tố khoa học với trí tưởng tượng bay bổng.
2. Ví dụ minh họa
Trong một truyện viễn tưởng, nhân vật chính là một cậu bé sống trên trạm vũ trụ năm 2100. Mỗi ngày, cậu học bài cùng rô-bốt, ngắm Trái Đất từ cửa sổ trạm và gửi thư điện tử về cho bà ở quê. Chi tiết "lá thư bay qua vũ trụ chỉ trong một giây" vừa kì ảo, vừa gợi lên ước mơ về một tương lai kết nối không khoảng cách.
Khi viết đoạn văn tưởng tượng, em có thể đặt ra một giả thiết: "Năm 2050, trường học sẽ như thế nào?" Rồi miêu tả lớp học nổi trên mây, sách giáo khoa là những màn hình trong suốt, thầy cô là rô-bốt biết kể chuyện cười. Cuối cùng, em nêu suy nghĩ: dù công nghệ phát triển, tình thầy trò và tình bạn vẫn là điều quý giá nhất.
3. Ghi nhớ
- Truyện khoa học viễn tưởng kết hợp trí tưởng tượng với hiểu biết khoa học.
- Khi đọc, chú ý bối cảnh, nhân vật, tình tiết kì ảo và thông điệp của truyện.
- Khi viết tưởng tượng, cần có giả thiết rõ ràng, chi tiết sinh động và cảm xúc chân thật.