1. Kiến thức trọng tâm
Dữ liệu trong máy tính được lưu trữ dưới dạng tệp. Tệp là đơn vị lưu trữ cơ bản, có thể chứa văn bản, hình ảnh, âm thanh hoặc chương trình. Mỗi tệp có tên gồm hai phần: tên tệp và phần mở rộng, ví dụ "Bai-tap.docx", "Anh-minh-hoa.jpg". Phần mở rộng cho biết loại tệp và phần mềm mở được tệp đó.
Các tệp được sắp xếp trong thư mục. Thư mục có thể chứa tệp và các thư mục con. Nhiều thư mục liên kết với nhau tạo thành cây thư mục, giúp người dùng quản lý dữ liệu có hệ thống. Đường dẫn là dãy tên các thư mục từ thư mục gốc đến tệp, cho biết tệp đang ở đâu.
Các thao tác quản lý dữ liệu thường dùng là: tạo thư mục mới, đổi tên, sao chép, di chuyển, xóa và khôi phục tệp. Khi xóa tệp, tệp được chuyển vào Thùng rác và có thể khôi phục lại; chỉ khi dọn sạch Thùng rác thì tệp mới mất hẳn. Để tìm tệp nhanh, em có thể dùng công cụ tìm kiếm theo tên tệp, loại tệp hoặc ngày sửa đổi. Ngoài ra, cần sao lưu dữ liệu quan trọng ra USB hoặc lưu trữ đám mây để tránh mất mát.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống: Bạn Nam vô tình xóa mất tệp "Bai-thuyet-trinh.pptx". Em hãy hướng dẫn Nam lấy lại tệp.
Lời giải: Nam mở Thùng rác trên màn hình nền, tìm tệp "Bai-thuyet-trinh.pptx", nháy chuột phải và chọn Khôi phục. Tệp sẽ trở về vị trí cũ. Nếu Nam đã dọn sạch Thùng rác thì không khôi phục được bằng cách này, vì vậy cần sao lưu dữ liệu quan trọng thường xuyên.
Bài tập: Tệp "Nhac-thieu-nhi.mp3" thuộc loại tệp gì? Đáp án: tệp âm thanh, vì phần mở rộng .mp3 là định dạng âm thanh.
3. Ghi nhớ
- Tệp gồm tên tệp và phần mở rộng; phần mở rộng cho biết loại tệp.
- Thư mục chứa tệp và thư mục con, tạo thành cây thư mục.
- Tệp bị xóa chuyển vào Thùng rác và có thể khôi phục lại.
- Tìm kiếm tệp theo tên, loại tệp, ngày sửa đổi; sao lưu dữ liệu quan trọng thường xuyên.