Bài tập — Bài 11: Tai nạn điện

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 11: Tai nạn điện? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Tai nạn điện xảy ra khi dòng điện đi qua cơ thể hoặc gây cháy, nổ. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 11: Tai nạn điện, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Nguyên nhân chính: chạm vào dây trần, thiết bị hở điện, dùng điện khi tay ướt, quá tải, tự sửa điện khi chưa ngắt nguồn.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 11: Tai nạn điện, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Tai nạn điện là tai nạn xảy ra khi dòng điện đi qua cơ thể người hoặc gây cháy, nổ do sử dụng điện không an toàn. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 11: Tai nạn điện, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Nguyên nhân gây tai nạn điện thường gặp gồm: chạm trực tiếp vào dây dẫn trần, ổ cắm, thiết bị điện bị hở điện; sử dụng thiết bị điện khi tay ướt hoặc đứng ở nơi ẩm ướt; dây dẫn bị đứt, vỏ cách điện bị hỏng; tự ý sửa chữa điện khi chưa ngắt nguồn; dùng điện quá tải gây chập cháy. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 11: Tai nạn điện, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Bạn An thấy chiếc quạt điện bị đứt dây, lõi đồng lộ ra ngoài nhưng vẫn cắm điện để dùng. Khi chạm vào dây, An bị điện giật và ngã ra. May mắn có người lớn kịp ngắt cầu dao nên An chỉ bị tê tay.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 11: Tai nạn điện để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Bài học rút ra: tuyệt đối không sử dụng thiết bị điện bị hỏng, hở dây. Khi phát hiện dây điện bị đứt, vỏ cách điện bị rách, phải báo ngay cho người lớn, ngắt nguồn điện và không tự ý chạm vào.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Cảm biến là gì? Cho 2 ví dụ về cảm biến.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cảm biến ánh sáng được ứng dụng trong thiết bị nào? Nêu nguyên lí hoạt động đơn giản.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Cảm biến nhiệt độ được ứng dụng trong thiết bị nào?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Tai nạn điện xảy ra khi dòng điện đi qua cơ thể hoặc gây cháy, nổ."
  • Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nguyên nhân chính: chạm vào dây trần, thiết bị hở điện, dùng điện khi tay ướt, quá tải, tự sửa điện khi chưa ngắt nguồn."
  • Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Tai nạn điện là tai nạn xảy ra khi dòng điện đi qua cơ thể người hoặc gây cháy, nổ do sử dụng điện không an toàn."
  • Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Nguyên nhân gây tai nạn điện thường gặp gồm: chạm trực tiếp vào dây dẫn trần, ổ cắm, thiết bị điện bị hở điện; sử dụng thiết bị điện khi tay ướt hoặc đứng ở nơi ẩm ướt; dây dẫn bị đứt, vỏ cách điện bị hỏng; tự ý sửa chữa điện khi chưa ngắt nguồn; dùng điện quá tải gây chập cháy."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Tai nạn điện là tai nạn xảy ra khi dòng điện đi qua cơ thể người hoặc gây cháy, nổ do sử dụng điện không an toàn. Tai nạn điện rất nguy hiểm vì dòng điện không nhìn thấy, không nghe thấy và tác động rất nhanh lên cơ thể.
  • Tổng kết ghi nhớ: Tai nạn điện xảy ra khi dòng điện đi qua cơ thể hoặc gây cháy, nổ.; Nguyên nhân chính: chạm vào dây trần, thiết bị hở điện, dùng điện khi tay ướt, quá tải, tự sửa điện khi chưa ngắt nguồn.; Dòng điện qua cơ thể gây bỏng, ngừng tim, ngừng thở, có thể tử vong.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Bạn An thấy chiếc quạt điện bị đứt dây, lõi đồng lộ ra ngoài nhưng vẫn cắm điện để dùng. Khi chạm vào dây, An bị điện giật và ngã ra. May mắn có người lớn kịp ngắt cầu dao nên An chỉ bị tê tay.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 11: Tai nạn điện (Tai nạn điện xảy ra khi dòng điện đi qua cơ thể hoặc gây cháy, nổ.; Nguyên nhân chính: chạm vào dây trần, thiết bị hở điện, dùng điện khi tay ướt, quá tải, tự sửa điện khi chưa ngắt nguồn.; Dòng điện qua cơ thể gây bỏng, ngừng tim, ngừng thở, có thể tử vong.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Bài học rút ra: tuyệt đối không sử dụng thiết bị điện bị hỏng, hở dây. Khi phát hiện dây điện bị đứt, vỏ cách điện bị rách, phải báo ngay cho người lớn, ngắt nguồn điện và không tự ý chạm vào.
• Bài 4: Cảm biến là thiết bị cảm nhận và biến đổi các tín hiệu từ môi trường (ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm...) thành tín hiệu điện. Ví dụ: cảm biến ánh sáng, cảm biến nhiệt độ.
• Bài 5: Đèn đường tự động. Khi trời tối, cường độ ánh sáng giảm xuống dưới ngưỡng, cảm biến ra lệnh bật đèn; khi trời sáng, cảm biến ra lệnh tắt đèn.
• Bài 6: Điều hòa nhiệt độ, tủ lạnh, lò nướng, máy nước nóng.