Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 19: Các bước cơ bản trong thiết kế kĩ thuật? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Bước 1: Xác định vấn đề và yêu cầu của sản phẩm. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 19: Các bước cơ bản trong thiết kế kĩ thuật, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Bước 2: Tìm hiểu thông tin và đề xuất ý tưởng, chọn ý tưởng tốt nhất.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 19: Các bước cơ bản trong thiết kế kĩ thuật, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Quá trình thiết kế kĩ thuật thường gồm các bước cơ bản sau. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 19: Các bước cơ bản trong thiết kế kĩ thuật, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Người thiết kế tìm hiểu nhu cầu thực tế, xác định vấn đề cần giải quyết, đối tượng sử dụng và các yêu cầu của sản phẩm như chức năng, kích thước, vật liệu, chi phí. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 19: Các bước cơ bản trong thiết kế kĩ thuật, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Nhóm bạn Hoa muốn thiết kế giá đỡ sách để bàn. Nhóm xác định yêu cầu: giá đỡ chắc chắn, đựng được mười quyển sách, làm bằng bìa cứng. Nhóm đề xuất ba ý tưởng, chọn ý tưởng chữ A, vẽ bản vẽ, làm mô hình bằng bìa cứng rồi thử đặt sách lên.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 19: Các bước cơ bản trong thiết kế kĩ thuật để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Sản phẩm được làm hoàn chỉnh, viết báo cáo mô tả quá trình thiết kế và trình bày trước mọi người.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Aptomat có tác dụng gì? Nêu 2 trường hợp aptomat tự động ngắt mạch.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cảm biến là gì? Cho 3 ví dụ về cảm biến.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu ứng dụng của cảm biến ánh sáng trong đời sống.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Bước 1: Xác định vấn đề và yêu cầu của sản phẩm."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Bước 2: Tìm hiểu thông tin và đề xuất ý tưởng, chọn ý tưởng tốt nhất."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Quá trình thiết kế kĩ thuật thường gồm các bước cơ bản sau."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Người thiết kế tìm hiểu nhu cầu thực tế, xác định vấn đề cần giải quyết, đối tượng sử dụng và các yêu cầu của sản phẩm như chức năng, kích thước, vật liệu, chi phí."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Quá trình thiết kế kĩ thuật thường gồm các bước cơ bản sau. Bước 1: Xác định vấn đề và yêu cầu.
- Tổng kết ghi nhớ: Bước 1: Xác định vấn đề và yêu cầu của sản phẩm.; Bước 2: Tìm hiểu thông tin và đề xuất ý tưởng, chọn ý tưởng tốt nhất.; Bước 3: Lập bản vẽ và làm mô hình thử nghiệm.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Nhóm bạn Hoa muốn thiết kế giá đỡ sách để bàn. Nhóm xác định yêu cầu: giá đỡ chắc chắn, đựng được mười quyển sách, làm bằng bìa cứng. Nhóm đề xuất ba ý tưởng, chọn ý tưởng chữ A, vẽ bản vẽ, làm mô hình bằng bìa cứng rồi thử đặt sách lên.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 19: Các bước cơ bản trong thiết kế kĩ thuật (Bước 1: Xác định vấn đề và yêu cầu của sản phẩm.; Bước 2: Tìm hiểu thông tin và đề xuất ý tưởng, chọn ý tưởng tốt nhất.; Bước 3: Lập bản vẽ và làm mô hình thử nghiệm.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Sản phẩm được làm hoàn chỉnh, viết báo cáo mô tả quá trình thiết kế và trình bày trước mọi người.
- Bài 4: Aptomat tự động ngắt mạch khi quá tải hoặc ngắn mạch, bảo vệ mạch điện và thiết bị.
- Bài 5: Cảm biến là thiết bị cảm nhận và biến đổi các tín hiệu từ môi trường thành tín hiệu điện. Ví dụ: cảm biến ánh sáng, cảm biến nhiệt độ, cảm biến độ ẩm đất, cảm biến chuyển động.
- Bài 6: Đèn đường tự động, đèn sân tự động, điện thoại tự điều chỉnh độ sáng màn hình.