1. Kiến thức trọng tâm
Môi trường biển đảo Việt Nam đang chịu nhiều sức ép từ hoạt động của con người. Các nguồn ô nhiễm chính gồm nước thải sinh hoạt và công nghiệp đổ ra biển chưa qua xử lý, rác thải nhựa, dầu tràn từ tàu thuyền và hoạt động khai thác tài nguyên quá mức. Ô nhiễm làm suy giảm chất lượng nước biển, gây chết các rạn san hô, thảm cỏ biển và rừng ngập mặn — những hệ sinh thái quan trọng của biển.
Tài nguyên biển đảo Việt Nam rất phong phú nhưng không vô hạn. Hải sản bị khai thác quá mức khiến nhiều loài giảm sút, một số loài đứng trước nguy cơ cạn kiệt. Khai thác cát, san hô bừa bãi làm biến đổi bờ biển, gây xói lở. Biến đổi khí hậu và nước biển dâng càng làm môi trường biển đảo thêm mong manh.
Để bảo vệ môi trường và tài nguyên biển đảo, cần thực hiện nhiều giải pháp: xử lý nước thải trước khi thải ra biển, giảm rác thải nhựa, cấm khai thác hủy diệt như dùng thuốc nổ, xung điện; thành lập các khu bảo tồn biển như Cù Lao Chàm, Phú Quốc; phát triển kinh tế biển xanh, bền vững.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao rác thải nhựa là mối đe dọa lớn đối với sinh vật biển?
Lời giải: Rác thải nhựa trôi nổi trên biển bị các loài như rùa biển, cá, chim biển nuốt phải vì nhầm là thức ăn, gây tắc ruột và chết. Túi ni-lông và lưới nhựa còn quấn chặt san hô, làm san hô không quang hợp được và chết dần. Nhựa phân hủy rất chậm, tồn tại hàng trăm năm trong biển, vì vậy giảm rác thải nhựa là cách bảo vệ sinh vật biển hiệu quả nhất.
3. Ghi nhớ
- Môi trường biển đảo bị ô nhiễm bởi nước thải, rác nhựa, dầu tràn và khai thác quá mức.
- Ô nhiễm làm suy giảm san hô, cỏ biển, rừng ngập mặn và nguồn lợi hải sản.
- Cần bảo vệ biển: xử lý nước thải, giảm nhựa, cấm khai thác hủy diệt, lập khu bảo tồn biển.
- Phát triển kinh tế biển xanh, bền vững là hướng đi lâu dài của Việt Nam.