Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 2: Phòng, tránh bắt nạt học đường? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Bắt nạt học đường gây tổn thương nghiêm trọng cho nạn nhân. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 2: Phòng, tránh bắt nạt học đường, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Không trêu chọc, xúc phạm bạn bè dưới bất kì hình thức nào. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 2: Phòng, tránh bắt nạt học đường, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Bắt nạt học đường là hành vi cố ý gây tổn thương cho bạn khác, có thể bằng lời nói, hành động hoặc qua mạng internet.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 2: Phòng, tránh bắt nạt học đường, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Bắt nạt học đường gây hậu quả nghiêm trọng: nạn nhân cảm thấy sợ hãi, buồn bã, mất tự tin, học tập sa sút, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần lâu dài. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 2: Phòng, tránh bắt nạt học đường, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Trong lớp có một bạn tên là Huy, vì nói giọng địa phương nên thường bị một nhóm bạn trêu chọc, bắt chước giọng nói để cười cợt. Huy rất buồn và không muốn đến trường. Thấy vậy, lớp trưởng Mai đã nói chuyện với nhóm bạn kia: "Mỗi người có giọng nói riêng, đó là nét đặc trưng của quê hương, không có gì đáng cười cả. Các bạn hãy đặt mình vào vị trí của Huy xem có buồn không?"
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 2: Phòng, tránh bắt nạt học đường để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Nghe Mai nói, nhóm bạn nhận ra hành vi của mình là sai và đã xin lỗi Huy. Từ đó, các bạn không còn trêu chọc Huy nữa, mà còn rủ Huy tham gia các hoạt động của lớp. Huy vui vẻ trở lại và học tập tốt hơn. Câu chuyện cho thấy chỉ cần một người dũng cảm lên tiếng, bắt nạt học đường sẽ bị ngăn chặn.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao cần tôn trọng, thuyết phục và ứng xử để người thân hài lòng? Giải thích ngắn gọn.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu hai việc làm thể hiện em sống có trách nhiệm với gia đình.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Khi tham gia hoạt động giáo dục truyền thống ở địa phương, em cần ứng xử như thế nào?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Bắt nạt học đường gây tổn thương nghiêm trọng cho nạn nhân."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Không trêu chọc, xúc phạm bạn bè dưới bất kì hình thức nào."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Bắt nạt học đường là hành vi cố ý gây tổn thương cho bạn khác, có thể bằng lời nói, hành động hoặc qua mạng internet."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Bắt nạt học đường gây hậu quả nghiêm trọng: nạn nhân cảm thấy sợ hãi, buồn bã, mất tự tin, học tập sa sút, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần lâu dài."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Bắt nạt học đường là hành vi cố ý gây tổn thương cho bạn khác, có thể bằng lời nói, hành động hoặc qua mạng internet. Các hành vi bắt nạt thường gặp là đánh đập, trêu chọc, chế giễu ngoại hình, nói xấu, tẩy chay, lấy đồ dùng của bạn, hoặc đăng thông tin sai sự thật về bạn lên mạng xã hội.
- Tổng kết ghi nhớ: Bắt nạt học đường gây tổn thương nghiêm trọng cho nạn nhân.; Không trêu chọc, xúc phạm bạn bè dưới bất kì hình thức nào.; Khi thấy bạn bị bắt nạt, hãy can ngăn an toàn và báo cho người lớn.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Trong lớp có một bạn tên là Huy, vì nói giọng địa phương nên thường bị một nhóm bạn trêu chọc, bắt chước giọng nói để cười cợt. Huy rất buồn và không muốn đến trường. Thấy vậy, lớp trưởng Mai đã nói chuyện với nhóm bạn kia: "Mỗi người có giọng nói riêng, đó là nét đặc trưng của quê hương, không có gì đáng cười cả. Các bạn hãy đặt mình vào vị trí của Huy xem có buồn không?"
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 2: Phòng, tránh bắt nạt học đường (Bắt nạt học đường gây tổn thương nghiêm trọng cho nạn nhân.; Không trêu chọc, xúc phạm bạn bè dưới bất kì hình thức nào.; Khi thấy bạn bị bắt nạt, hãy can ngăn an toàn và báo cho người lớn.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Nghe Mai nói, nhóm bạn nhận ra hành vi của mình là sai và đã xin lỗi Huy. Từ đó, các bạn không còn trêu chọc Huy nữa, mà còn rủ Huy tham gia các hoạt động của lớp. Huy vui vẻ trở lại và học tập tốt hơn. Câu chuyện cho thấy chỉ cần một người dũng cảm lên tiếng, bắt nạt học đường sẽ bị ngăn chặn.
- Bài 4: Vì ứng xử tôn trọng, thuyết phục giúp gia đình hòa thuận, mọi người hiểu nhau và cùng thống nhất cách giải quyết vấn đề.
- Bài 5: Hoàn thành việc học, việc nhà được giao; giữ lời hứa; chăm sóc, giúp đỡ người thân khi cần; tiết kiệm chi tiêu trong gia đình.
- Bài 6: Tìm hiểu trước về truyền thống; tham gia nghiêm túc; ăn mặc phù hợp; giữ gìn trật tự, vệ sinh; không đùa giỡn, làm ồn.