1. Kiến thức trọng tâm
Thực phẩm cung cấp cho cơ thể các chất dinh dưỡng cần thiết để sinh trưởng, phát triển và hoạt động. Các thành phần dinh dưỡng chính gồm chất đạm (protein), chất béo (lipid), chất bột đường (carbohydrate), vitamin, chất khoáng, chất xơ và nước.
Chất đạm có trong thịt, cá, trứng, sữa, đậu nành, giúp xây dựng và phục hồi các tế bào, tạo kháng thể chống bệnh. Chất bột đường có trong gạo, khoai, ngô, bánh mì, là nguồn năng lượng chính cho cơ thể. Chất béo có trong dầu ăn, mỡ, lạc, vừng, cung cấp năng lượng và giúp hấp thu một số vitamin.
Vitamin và chất khoáng tuy chỉ cần với lượng nhỏ nhưng rất quan trọng. Vitamin A có trong cà rốt, gan, giúp sáng mắt; vitamin C có trong cam, chanh, ổi, giúp tăng sức đề kháng; canxi có trong sữa, tôm, cua, giúp xương chắc khỏe; sắt có trong thịt đỏ, rau xanh đậm, giúp tạo máu.
Chất xơ có trong rau, củ, quả và ngũ cốc nguyên hạt, giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt. Bữa ăn đầy đủ cần có đủ các nhóm chất với tỉ lệ hợp lí, phù hợp với lứa tuổi và mức độ hoạt động.
2. Ví dụ minh họa
Bữa trưa của bạn Hà gồm cơm, thịt gà luộc, canh rau cải nấu tôm và một quả chuối. Bữa ăn này có đủ các nhóm chất: cơm cung cấp chất bột đường; thịt gà và tôm cung cấp chất đạm; rau cải cung cấp vitamin, chất khoáng và chất xơ; chuối cung cấp vitamin và năng lượng. Đây là một bữa ăn cân đối, tốt cho sức khỏe.
Ngược lại, nếu một bạn chỉ ăn mì tôm và uống nước ngọt trong nhiều ngày, cơ thể sẽ thiếu đạm, vitamin, chất khoáng và chất xơ, dễ mệt mỏi và hay ốm.
3. Ghi nhớ
- Các thành phần dinh dưỡng chính: đạm, béo, bột đường, vitamin, chất khoáng, chất xơ, nước.
- Đạm xây dựng tế bào; bột đường cung cấp năng lượng; béo dự trữ và cung cấp năng lượng.
- Vitamin và chất khoáng cần lượng nhỏ nhưng không thể thiếu.
- Ăn đa dạng, cân đối các nhóm chất giúp cơ thể khỏe mạnh.