1. Kiến thức trọng tâm
Việt Nam là quốc gia đa dân tộc với 54 dân tộc anh em cùng sinh sống. Dân tộc Kinh chiếm đa số, khoảng hơn dân số, tập trung chủ yếu ở đồng bằng và đô thị. 53 dân tộc thiểu số còn lại phân bố chủ yếu ở miền núi, trung du và vùng cao, mỗi dân tộc có ngôn ngữ, phong tục và bản sắc văn hóa riêng.
Dân số nước ta hiện nay khoảng hơn 100 triệu người, đứng thứ ba ở Đông Nam Á và thứ 15 trên thế giới. Dân số đông tạo ra nguồn lao động dồi dào và thị trường tiêu thụ rộng lớn, nhưng cũng gây áp lực lên việc làm, nhà ở, y tế và giáo dục.
Cơ cấu dân số theo tuổi của Việt Nam đang chuyển từ dân số trẻ sang giai đoạn già hóa. Tỉ lệ người trong độ tuổi lao động còn cao, đây là thời kỳ cơ cấu dân số vàng, thuận lợi cho phát triển kinh tế nếu được đào tạo tốt. Tuy nhiên, mức sinh đang giảm dần và tuổi thọ trung bình tăng lên, khiến tỉ lệ người cao tuổi ngày càng lớn.
Phân bố dân cư không đồng đều: đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ có mật độ rất cao, trong khi Tây Nguyên và miền núi phía Bắc thưa dân. Sự chênh lệch này gắn với điều kiện tự nhiên, lịch sử khai phá và trình độ phát triển kinh tế của từng vùng.
2. Ví dụ minh họa
Một tỉnh có dân số người, trong đó số người trong độ tuổi lao động là người. Hỏi tỉ lệ dân số trong độ tuổi lao động chiếm bao nhiêu phần trăm?
Lời giải: Tỉ lệ . Tỉ lệ cho thấy tỉnh này đang trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng, có nhiều lao động để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, cần đầu tư đào tạo nghề để lao động có việc làm ổn định và thu nhập cao.
3. Ghi nhớ
- Việt Nam có 54 dân tộc, dân tộc Kinh chiếm đa số.
- Dân số đông, đang bước vào giai đoạn già hóa.
- Cơ cấu dân số vàng là cơ hội nhưng cũng là thách thức.
- Phân bố dân cư không đều giữa các vùng.