Bài tập — Bài 1: Sống có lí tưởng

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 1: Sống có lí tưởng? A. Lí tưởng sống là mục đích cao đẹp, đúng đắn mà con người kiên trì theo đuổi. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 1: Sống có lí tưởng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Sống có lí tưởng giúp có định hướng, vượt qua khó khăn và tránh xa cám dỗ. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 1: Sống có lí tưởng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Lí tưởng sống là mục đích cao đẹp, đúng đắn mà con người xác định cho cuộc đời mình và kiên trì theo đuổi. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 1: Sống có lí tưởng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Lí tưởng phải gắn với thực tế, phù hợp với khả năng của bản thân.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 1: Sống có lí tưởng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Tình huống: Lan học rất giỏi nhưng thường xuyên thức khuya chơi trò chơi điện tử, bỏ bê việc học, quên cả nhiệm vụ được giao trong đội tình nguyện của lớp. Em hãy nhận xét về cách sống của Lan và đề xuất giải pháp.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 1: Sống có lí tưởng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Lan có năng lực nhưng chưa sống có lí tưởng vì chưa xác định được mục tiêu rõ ràng và chưa kiên trì thực hiện. Việc chơi game quá đà làm em lãng phí thời gian, ảnh hưởng sức khỏe và trách nhiệm với tập thể. Lan cần đặt mục tiêu cụ thể, ví dụ đạt học sinh giỏi và hoàn thành tốt nhiệm vụ tình nguyện; lập thời gian biểu hợp lí; hạn chế chơi game; nhờ bạn bè, thầy cô nhắc nhở. Khi có lí tưởng và kế hoạch rõ ràng, Lan sẽ sử dụng thời gian hiệu quả và sống có ích hơn.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu khái niệm sống có lí tưởng.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu hai biểu hiện của sống có lí tưởng ở học sinh.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu khái niệm khoan dung.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lí tưởng sống là mục đích cao đẹp, đúng đắn mà con người kiên trì theo đuổi."
  • Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Sống có lí tưởng giúp có định hướng, vượt qua khó khăn và tránh xa cám dỗ."
  • Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Lí tưởng sống là mục đích cao đẹp, đúng đắn mà con người xác định cho cuộc đời mình và kiên trì theo đuổi."
  • Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Lí tưởng phải gắn với thực tế, phù hợp với khả năng của bản thân."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Lí tưởng sống là mục đích cao đẹp, đúng đắn mà con người xác định cho cuộc đời mình và kiên trì theo đuổi. Người sống có lí tưởng biết mình muốn trở thành ai và cống hiến điều gì cho gia đình, cộng đồng và đất nước.
  • Tổng kết ghi nhớ: Lí tưởng sống là mục đích cao đẹp, đúng đắn mà con người kiên trì theo đuổi.; Sống có lí tưởng giúp có định hướng, vượt qua khó khăn và tránh xa cám dỗ.; Cần xác định mục tiêu cụ thể, lập kế hoạch và hành động thiết thực mỗi ngày.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Tình huống: Lan học rất giỏi nhưng thường xuyên thức khuya chơi trò chơi điện tử, bỏ bê việc học, quên cả nhiệm vụ được giao trong đội tình nguyện của lớp. Em hãy nhận xét về cách sống của Lan và đề xuất giải pháp.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 1: Sống có lí tưởng (Lí tưởng sống là mục đích cao đẹp, đúng đắn mà con người kiên trì theo đuổi.; Sống có lí tưởng giúp có định hướng, vượt qua khó khăn và tránh xa cám dỗ.; Cần xác định mục tiêu cụ thể, lập kế hoạch và hành động thiết thực mỗi ngày.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Lan có năng lực nhưng chưa sống có lí tưởng vì chưa xác định được mục tiêu rõ ràng và chưa kiên trì thực hiện. Việc chơi game quá đà làm em lãng phí thời gian, ảnh hưởng sức khỏe và trách nhiệm với tập thể. Lan cần đặt mục tiêu cụ thể, ví dụ đạt học sinh giỏi và hoàn thành tốt nhiệm vụ tình nguyện; lập thời gian biểu hợp lí; hạn chế chơi game; nhờ bạn bè, thầy cô nhắc nhở. Khi có lí tưởng và kế hoạch rõ ràng, Lan sẽ sử dụng thời gian hiệu quả và sống có ích hơn.
• Bài 4: Sống có lí tưởng là có mục đích sống cao đẹp, định hướng cho suy nghĩ và hành động, phấn đấu vì sự phát triển của bản thân và đóng góp cho xã hội.
• Bài 5: Hai biểu hiện (mỗi biểu hiện đúng được tính), ví dụ: đặt mục tiêu học tập rõ ràng và kiên trì thực hiện; nỗ lực vượt qua khó khăn, không bỏ cuộc; sống có ích, giúp đỡ mọi người.
• Bài 6: Khoan dung là biết tôn trọng, thông cảm và tha thứ cho lỗi lầm của người khác khi họ biết sửa chữa.