1. Kiến thức trọng tâm
Khách quan là nhìn nhận sự việc đúng như nó vốn có, không bị chi phối bởi tình cảm, định kiến hay lợi ích cá nhân. Công bằng là đối xử bình đẳng, đúng mực với mọi người, không thiên vị, không phân biệt đối xử. Khách quan và công bằng luôn gắn bó với nhau: muốn công bằng phải khách quan, muốn khách quan phải đặt lợi ích chung lên trên cảm xúc riêng.
Trong học tập và cuộc sống, thái độ khách quan, công bằng thể hiện qua việc đánh giá đúng năng lực của bạn bè, không bênh vực người thân khi họ sai, không đổ lỗi cho người khác khi mình mắc lỗi. Khi làm lớp trưởng, cán bộ lớp, học sinh cần phân công công việc hợp lí, khen thưởng và phê bình đúng người, đúng việc.
Sống khách quan, công bằng giúp tạo niềm tin, sự tôn trọng và đoàn kết trong tập thể. Ngược lại, thiên vị, định kiến sẽ gây mất đoàn kết, khiến mọi người bất mãn và làm sai lệch sự thật.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống: Lớp bầu chọn học sinh tham gia cuộc thi văn nghệ. Hoa là bạn thân của lớp trưởng nên được chọn dù hát không hay bằng Lan. Em hãy nhận xét về cách làm của lớp trưởng và đề xuất cách làm công bằng.
Lời giải: Lớp trưởng đã thiếu khách quan, công bằng vì chọn bạn thân thay vì chọn người có năng lực tốt nhất. Cách làm này khiến Lan thiệt thòi, làm giảm chất lượng tiết mục và gây mất đoàn kết. Cách làm công bằng là tổ chức cho các bạn đăng kí dự thi, để mọi người bình chọn công khai dựa trên năng lực thực tế, hoặc mời thầy cô đánh giá. Việc lựa chọn đúng người sẽ giúp lớp đạt kết quả cao và mọi người đều tâm phục, khẩu phục.
3. Ghi nhớ
- Khách quan là nhìn nhận sự việc đúng như nó vốn có, không bị tình cảm, định kiến chi phối.
- Công bằng là đối xử bình đẳng, đúng mực, không thiên vị, không phân biệt đối xử.
- Khách quan, công bằng tạo niềm tin, tôn trọng và đoàn kết trong tập thể.