Bài tập — Bài 23: Alkane

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 23: Alkane? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Alkane: hydrocarbon no, mạch hở, chỉ có liên kết đơn; công thức chung $C_nH_{2n+2}$ . D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 23: Alkane, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Alkane cháy tạo $CO_2$ và nước, toả nhiều nhiệt.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 23: Alkane, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Alkane là hydrocarbon no, mạch hở, trong phân tử chỉ có liên kết đơn giữa các nguyên tử carbon. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 23: Alkane, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Các alkane đầu dãy là methane $CH_4$ , ethane $C_2H_6$ , propane $C_3H_8$ , butane $C_4H_{10}$ . C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 23: Alkane, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Khí gas trong bình dùng để đun nấu chứa chủ yếu propane và butane. Khi đốt gas, phản ứng cháy toả nhiệt nấu chín thức ăn. Đốt cháy hoàn toàn $1$ mol methane: $CH_4 + 2O_2 \rightarrow CO_2 + 2H_2O$ . Nếu đốt $16$ gam methane (1 mol), thu được $44$ gam $CO_2$ và $36$ gam nước.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 23: Alkane để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Trong phòng thí nghiệm, methane được điều chế bằng cách nung natri acetate với vôi tôi xút. Khí methane thu được cháy với ngọn lửa xanh nhạt.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Hai điện trở $R_1 = 5\ \Omega$ , $R_2 = 5\ \Omega$ mắc nối tiếp. Tính điện trở tương đương.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Hai điện trở $R_1 = 4\ \Omega$ , $R_2 = 4\ \Omega$ mắc song song. Tính điện trở tương đương.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Đoạn mạch gồm $R_1 = 10\ \Omega$ mắc nối tiếp với $R_2 = 15\ \Omega$ , hiệu điện thế hai đầu mạch là 50 V. Tính cường độ dòng điện qua mỗi điện trở và hiệu điện thế hai đầu mỗi điện trở.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Alkane: hydrocarbon no, mạch hở, chỉ có liên kết đơn; công thức chung $C_nH_{2n+2}$ ."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Alkane cháy tạo $CO_2$ và nước, toả nhiều nhiệt."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Alkane là hydrocarbon no, mạch hở, trong phân tử chỉ có liên kết đơn giữa các nguyên tử carbon."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các alkane đầu dãy là methane $CH_4$ , ethane $C_2H_6$ , propane $C_3H_8$ , butane $C_4H_{10}$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Alkane là hydrocarbon no, mạch hở, trong phân tử chỉ có liên kết đơn giữa các nguyên tử carbon. Công thức chung của alkane là $C_nH_{2n+2}$ với $n \geq 1$ .
- Tổng kết ghi nhớ: Alkane: hydrocarbon no, mạch hở, chỉ có liên kết đơn; công thức chung $C_nH_{2n+2}$ .; Alkane cháy tạo $CO_2$ và nước, toả nhiều nhiệt.; Alkane tham gia phản ứng thế với halogen khi có ánh sáng.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Khí gas trong bình dùng để đun nấu chứa chủ yếu propane và butane. Khi đốt gas, phản ứng cháy toả nhiệt nấu chín thức ăn. Đốt cháy hoàn toàn $1$ mol methane: $CH_4 + 2O_2 \rightarrow CO_2 + 2H_2O$ . Nếu đốt $16$ gam methane (1 mol), thu được $44$ gam $CO_2$ và $36$ gam nước.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 23: Alkane (Alkane: hydrocarbon no, mạch hở, chỉ có liên kết đơn; công thức chung $C_nH_{2n+2}$ .; Alkane cháy tạo $CO_2$ và nước, toả nhiều nhiệt.; Alkane tham gia phản ứng thế với halogen khi có ánh sáng.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Trong phòng thí nghiệm, methane được điều chế bằng cách nung natri acetate với vôi tôi xút. Khí methane thu được cháy với ngọn lửa xanh nhạt.
Bài 4: $R_{tđ} = 5 + 5 = 10\ (\Omega)$ .
Bài 5: $1/R_{tđ} = 1/4 + 1/4 = 1/2 \Rightarrow R_{tđ} = 2\ (\Omega)$ .
Bài 6: $R_{tđ} = 25\ \Omega$ ; $I = 50 / 25 = 2$ (A) qua mỗi điện trở; $U_1 = 2 \cdot 10 = 20$ (V); $U_2 = 2 \cdot 15 = 30$ (V).

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

C_nH_{2n+2}

. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

CO_2

và nước, toả nhiều nhiệt.

CH_4

, ethane

C_2H_6

, propane

C_3H_8

, butane

C_4H_{10}

. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Khí gas trong bình dùng để đun nấu chứa chủ yếu propane và butane. Khi đốt gas, phản ứng cháy toả nhiệt nấu chín thức ăn. Đốt cháy hoàn toàn $1$ mol methane: $CH_4 + 2O_2 \rightarrow CO_2 + 2H_2O$ . Nếu đốt $16$ gam methane (1 mol), thu được $44$ gam $CO_2$ và $36$ gam nước.

Trong phòng thí nghiệm, methane được điều chế bằng cách nung natri acetate với vôi tôi xút. Khí methane thu được cháy với ngọn lửa xanh nhạt.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Hai điện trở

R_1 = 5\ \Omega

R_2 = 5\ \Omega

mắc nối tiếp. Tính điện trở tương đương.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Hai điện trở

R_1 = 4\ \Omega

R_2 = 4\ \Omega

mắc song song. Tính điện trở tương đương.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Đoạn mạch gồm

R_1 = 10\ \Omega

mắc nối tiếp với

R_2 = 15\ \Omega

, hiệu điện thế hai đầu mạch là 50 V. Tính cường độ dòng điện qua mỗi điện trở và hiệu điện thế hai đầu mỗi điện trở.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Alkane: hydrocarbon no, mạch hở, chỉ có liên kết đơn; công thức chung $C_nH_{2n+2}$ ."
Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Alkane cháy tạo $CO_2$ và nước, toả nhiều nhiệt."
Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Alkane là hydrocarbon no, mạch hở, trong phân tử chỉ có liên kết đơn giữa các nguyên tử carbon."
Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các alkane đầu dãy là methane $CH_4$ , ethane $C_2H_6$ , propane $C_3H_8$ , butane $C_4H_{10}$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Alkane là hydrocarbon no, mạch hở, trong phân tử chỉ có liên kết đơn giữa các nguyên tử carbon. Công thức chung của alkane là $C_nH_{2n+2}$ với $n \geq 1$ .
Tổng kết ghi nhớ: Alkane: hydrocarbon no, mạch hở, chỉ có liên kết đơn; công thức chung $C_nH_{2n+2}$ .; Alkane cháy tạo $CO_2$ và nước, toả nhiều nhiệt.; Alkane tham gia phản ứng thế với halogen khi có ánh sáng.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Khí gas trong bình dùng để đun nấu chứa chủ yếu propane và butane. Khi đốt gas, phản ứng cháy toả nhiệt nấu chín thức ăn. Đốt cháy hoàn toàn $1$ mol methane: $CH_4 + 2O_2 \rightarrow CO_2 + 2H_2O$ . Nếu đốt $16$ gam methane (1 mol), thu được $44$ gam $CO_2$ và $36$ gam nước.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 23: Alkane (Alkane: hydrocarbon no, mạch hở, chỉ có liên kết đơn; công thức chung $C_nH_{2n+2}$ .; Alkane cháy tạo $CO_2$ và nước, toả nhiều nhiệt.; Alkane tham gia phản ứng thế với halogen khi có ánh sáng.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Trong phòng thí nghiệm, methane được điều chế bằng cách nung natri acetate với vôi tôi xút. Khí methane thu được cháy với ngọn lửa xanh nhạt.

Bài 4:

R_{tđ} = 5 + 5 = 10\ (\Omega)

Bài 5:

1/R_{tđ} = 1/4 + 1/4 = 1/2 \Rightarrow R_{tđ} = 2\ (\Omega)

Bài 6:

R_{tđ} = 25\ \Omega

;

I = 50 / 25 = 2

(A) qua mỗi điện trở;

U_1 = 2 \cdot 10 = 20

(V);

U_2 = 2 \cdot 15 = 30

(V).