Bài tập — Bài 4: Công và công suất

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 4: Công và công suất? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Công: $A = F \cdot s$; chỉ sinh công khi vật chuyển dời theo hướng của lực.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 4: Công và công suất, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Công suất: $P = \frac{A}{t}$; đơn vị là oát (W). B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 4: Công và công suất, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Công cơ học xuất hiện khi có lực tác dụng lên vật và vật chuyển dời theo hướng của lực. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 4: Công và công suất, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Nếu vật không chuyển dời, hoặc lực vuông góc với hướng chuyển dời, thì công bằng 0. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 4: Công và công suất, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Một người kéo thùng hàng với lực $200$ N theo phương ngang, thùng chuyển dời $15$ m. Công của lực kéo là $A = 200 \times 15 = 3000$ (J).

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 4: Công và công suất để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Một máy bơm thực hiện công $6000$ J trong $20$ s. Công suất của máy bơm là $P = \frac{6000}{20} = 300$ (W). Một máy bơm khác thực hiện cùng công $6000$ J trong $10$ s thì công suất là $600$ W, lớn gấp đôi vì làm nhanh gấp đôi.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Một xe có khối lượng 500 kg chạy với vận tốc 6 m/s. Tính động năng của xe.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một máy thực hiện công 1200 J trong 40 s. Tính công suất của máy.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một người kéo vật với lực 80 N, vật di chuyển 5 m theo phương của lực. Tính công của lực kéo.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Công: $A = F \cdot s$; chỉ sinh công khi vật chuyển dời theo hướng của lực."
  • Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Công suất: $P = \frac{A}{t}$; đơn vị là oát (W)."
  • Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Công cơ học xuất hiện khi có lực tác dụng lên vật và vật chuyển dời theo hướng của lực."
  • Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Nếu vật không chuyển dời, hoặc lực vuông góc với hướng chuyển dời, thì công bằng 0."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Công cơ học xuất hiện khi có lực tác dụng lên vật và vật chuyển dời theo hướng của lực. Công thức tính công là $A = F \cdot s$, trong đó $F$ là độ lớn của lực (N), $s$ là quãng đường vật chuyển dời theo hướng của lực (m), $A$ đo bằng jun (J).
  • Tổng kết ghi nhớ: Công: $A = F \cdot s$; chỉ sinh công khi vật chuyển dời theo hướng của lực.; Công suất: $P = \frac{A}{t}$; đơn vị là oát (W).; Máy làm cùng một công trong thời gian ngắn hơn thì công suất lớn hơn.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một người kéo thùng hàng với lực $200$ N theo phương ngang, thùng chuyển dời $15$ m. Công của lực kéo là $A = 200 \times 15 = 3000$ (J).
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 4: Công và công suất (Công: $A = F \cdot s$; chỉ sinh công khi vật chuyển dời theo hướng của lực.; Công suất: $P = \frac{A}{t}$; đơn vị là oát (W).; Máy làm cùng một công trong thời gian ngắn hơn thì công suất lớn hơn.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Một máy bơm thực hiện công $6000$ J trong $20$ s. Công suất của máy bơm là $P = \frac{6000}{20} = 300$ (W). Một máy bơm khác thực hiện cùng công $6000$ J trong $10$ s thì công suất là $600$ W, lớn gấp đôi vì làm nhanh gấp đôi.
• Bài 4: $W_đ = \frac{1}{2} m v^2 = \frac{1}{2} \cdot 500 \cdot 36 = 9000$ (J).
• Bài 5: $P = A / t = 1200 / 40 = 30$ (W).
• Bài 6: $A = F \cdot s = 80 \cdot 5 = 400$ (J).