Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 13: Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945? A. Năm đầu sau Cách mạng tháng Tám: đối mặt với giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 13: Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Biện pháp: diệt giặc đói, diệt giặc dốt, củng cố chính quyền, ngoại giao mềm dẻo. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 13: Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời trong tình thế vô cùng khó khăn. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 13: Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Nạn đói cuối năm 1944 đầu năm 1945 làm hơn hai triệu đồng bào chết đói; hơn 90% dân số mù chữ; quân đội các nước Đồng minh tràn vào Việt Nam với mưu đồ khác nhau, trong đó thực dân Pháp âm mưu quay lại xâm lược.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 13: Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Vì sao Đảng và Chính phủ ta chủ trương ký Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946 với Pháp?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 13: Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Lúc đó, ở miền Bắc có 20 vạn quân Tưởng Giới Thạch đóng giữ, ở miền Nam quân Pháp đã nổ súng xâm lược. Ký Hiệp định Sơ bộ để Pháp ra miền Bắc thay quân Tưởng là nhằm đuổi quân Tưởng về nước, tránh phải đối phó cùng lúc với hai kẻ thù, đồng thời tranh thủ thời gian hòa hoãn để chuẩn bị lực lượng kháng chiến lâu dài. Đây là sách lược mềm dẻo, khôn khéo, phù hợp với tình hình thực tế.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Sau Hiệp định Genève (1954), miền Bắc và miền Nam Việt Nam có nhiệm vụ chiến lược gì?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Mỹ đã dựng chính quyền Ngô Đình Diệm ở miền Nam với âm mưu gì?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu những chính sách khủng bố của chính quyền Ngô Đình Diệm đối với nhân dân miền Nam.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Năm đầu sau Cách mạng tháng Tám: đối mặt với giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Biện pháp: diệt giặc đói, diệt giặc dốt, củng cố chính quyền, ngoại giao mềm dẻo."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời trong tình thế vô cùng khó khăn."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Nạn đói cuối năm 1944 đầu năm 1945 làm hơn hai triệu đồng bào chết đói; hơn 90% dân số mù chữ; quân đội các nước Đồng minh tràn vào Việt Nam với mưu đồ khác nhau, trong đó thực dân Pháp âm mưu quay lại xâm lược."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời trong tình thế vô cùng khó khăn. Nhân dân ta phải đối mặt cùng lúc với ba thứ giặc: giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm.
- Tổng kết ghi nhớ: Năm đầu sau Cách mạng tháng Tám: đối mặt với giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm.; Biện pháp: diệt giặc đói, diệt giặc dốt, củng cố chính quyền, ngoại giao mềm dẻo.; Ý nghĩa: giữ vững chính quyền cách mạng, tạo tiền đề cho cuộc kháng chiến toàn quốc.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao Đảng và Chính phủ ta chủ trương ký Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946 với Pháp?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 13: Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 (Năm đầu sau Cách mạng tháng Tám: đối mặt với giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm.; Biện pháp: diệt giặc đói, diệt giặc dốt, củng cố chính quyền, ngoại giao mềm dẻo.; Ý nghĩa: giữ vững chính quyền cách mạng, tạo tiền đề cho cuộc kháng chiến toàn quốc.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Lúc đó, ở miền Bắc có 20 vạn quân Tưởng Giới Thạch đóng giữ, ở miền Nam quân Pháp đã nổ súng xâm lược. Ký Hiệp định Sơ bộ để Pháp ra miền Bắc thay quân Tưởng là nhằm đuổi quân Tưởng về nước, tránh phải đối phó cùng lúc với hai kẻ thù, đồng thời tranh thủ thời gian hòa hoãn để chuẩn bị lực lượng kháng chiến lâu dài. Đây là sách lược mềm dẻo, khôn khéo, phù hợp với tình hình thực tế.
- Bài 4: Miền Bắc: xây dựng chủ nghĩa xã hội, làm hậu phương lớn. Miền Nam: tiếp tục cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, đấu tranh thống nhất đất nước.
- Bài 5: Biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của Mỹ; chia cắt lâu dài Việt Nam.
- Bài 6: "Tố cộng, diệt cộng"; Luật 10/59 (5/1959); "ấp chiến lược"; khủng bố, đàn áp dã man.