Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 5: Phong trào dân tộc dân chủ trong những năm 1918 - 1930? A. Sau 1918: Pháp đẩy mạnh khai thác thuộc địa lần thứ hai ở Việt Nam. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 5: Phong trào dân tộc dân chủ trong những năm 1918 - 1930, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Phong trào dân tộc dân chủ diễn ra theo hai khuynh hướng: dân chủ tư sản và vô sản. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 5: Phong trào dân tộc dân chủ trong những năm 1918 - 1930, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, thực dân Pháp tăng cường khai thác thuộc địa ở Đông Dương, đẩy mạnh khai thác mỏ, đồn điền và xây dựng hạ tầng phục vụ bóc lột. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 5: Phong trào dân tộc dân chủ trong những năm 1918 - 1930, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Những chuyển biến đó là cơ sở xã hội cho phong trào dân tộc dân chủ bùng nổ.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 5: Phong trào dân tộc dân chủ trong những năm 1918 - 1930, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Vì sao khởi nghĩa Yên Bái (1930) thất bại nhưng vẫn có ý nghĩa lịch sử?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 5: Phong trào dân tộc dân chủ trong những năm 1918 - 1930 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Khởi nghĩa Yên Bái do Việt Nam Quốc dân đảng tổ chức, nổ ra ngày 9–10/2/1930 ở Yên Bái, Phú Thọ, Hải Dương, Hà Nội. Khởi nghĩa thất bại nhanh chóng do tổ chức non yếu, thiếu sự chuẩn bị, thực dân Pháp đàn áp dã man. Tuy nhiên, khởi nghĩa đã cổ vũ lòng yêu nước, chứng tỏ tinh thần bất khuất của nhân dân Việt Nam, đồng thời cho thấy con đường cách mạng dân chủ tư sản không còn phù hợp, mở đường cho khuynh hướng vô sản do Đảng Cộng sản lãnh đạo giành thắng lợi.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc vào năm nào?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu hai hậu quả lớn nhất của Chiến tranh thế giới thứ hai.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Phong trào đấu tranh giành độc lập ở Ấn Độ gắn liền với tên tuổi của ai?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Sau 1918: Pháp đẩy mạnh khai thác thuộc địa lần thứ hai ở Việt Nam."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Phong trào dân tộc dân chủ diễn ra theo hai khuynh hướng: dân chủ tư sản và vô sản."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, thực dân Pháp tăng cường khai thác thuộc địa ở Đông Dương, đẩy mạnh khai thác mỏ, đồn điền và xây dựng hạ tầng phục vụ bóc lột."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Những chuyển biến đó là cơ sở xã hội cho phong trào dân tộc dân chủ bùng nổ."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, thực dân Pháp tăng cường khai thác thuộc địa ở Đông Dương, đẩy mạnh khai thác mỏ, đồn điền và xây dựng hạ tầng phục vụ bóc lột. Xã hội Việt Nam có nhiều chuyển biến: giai cấp địa chủ và tư sản dân tộc phân hóa, giai cấp công nhân ra đời và lớn mạnh, tầng lớp tiểu tư sản trí thức phát triển.
- Tổng kết ghi nhớ: Sau 1918: Pháp đẩy mạnh khai thác thuộc địa lần thứ hai ở Việt Nam.; Phong trào dân tộc dân chủ diễn ra theo hai khuynh hướng: dân chủ tư sản và vô sản.; 1925: Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên thành lập, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao khởi nghĩa Yên Bái (1930) thất bại nhưng vẫn có ý nghĩa lịch sử?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 5: Phong trào dân tộc dân chủ trong những năm 1918 - 1930 (Sau 1918: Pháp đẩy mạnh khai thác thuộc địa lần thứ hai ở Việt Nam.; Phong trào dân tộc dân chủ diễn ra theo hai khuynh hướng: dân chủ tư sản và vô sản.; 1925: Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên thành lập, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Khởi nghĩa Yên Bái do Việt Nam Quốc dân đảng tổ chức, nổ ra ngày 9–10/2/1930 ở Yên Bái, Phú Thọ, Hải Dương, Hà Nội. Khởi nghĩa thất bại nhanh chóng do tổ chức non yếu, thiếu sự chuẩn bị, thực dân Pháp đàn áp dã man. Tuy nhiên, khởi nghĩa đã cổ vũ lòng yêu nước, chứng tỏ tinh thần bất khuất của nhân dân Việt Nam, đồng thời cho thấy con đường cách mạng dân chủ tư sản không còn phù hợp, mở đường cho khuynh hướng vô sản do Đảng Cộng sản lãnh đạo giành thắng lợi.
- Bài 4: 1945 (Đức đầu hàng ngày 8/5/1945, Nhật đầu hàng ngày 15/8/1945).
- Bài 5: Hơn 60 triệu người chết, hơn 90 triệu người bị thương; nhiều thành phố, làng mạc, cơ sở kinh tế bị tàn phá nặng nề.
- Bài 6: Ma-hat-ma Gan-đi.