1. Kiến thức trọng tâm
- Bài học tổng kết vai trò của văn học: văn học là lịch sử của tâm hồn con người, ghi lại tình cảm, ước mơ, khát vọng của các thế hệ qua từng thời đại.
- Văn học phản ánh đời sống xã hội, đồng thời bồi dưỡng tâm hồn người đọc: dạy ta biết yêu thương, biết căm ghét cái xấu, biết trân trọng cái đẹp và sống nhân nghĩa.
- Trong năm học, học sinh đã làm quen với nhiều thể loại: truyện, thơ, kí, văn bản thông tin, văn bản nghị luận. Mỗi thể loại có đặc điểm riêng nhưng đều hướng tới việc thể hiện con người và cuộc đời.
- Khi ôn tập, cần hệ thống lại kiến thức: đặc điểm từng thể loại, cách đọc hiểu văn bản, cách viết các kiểu bài văn đã học như kể chuyện, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh.
- Về thực hành viết, bài văn nghị luận tổng hợp yêu cầu luận điểm rõ ràng, lí lẽ chặt chẽ, dẫn chứng lấy từ văn học và đời sống, trình bày mạch lạc, có cảm xúc chân thành.
2. Ví dụ minh họa
Đề bài: "Văn học giúp con người sống đẹp hơn." Hãy nêu dàn ý cho bài văn nghị luận.
Dàn ý: (a) Mở bài: khẳng định văn học có sức mạnh cảm hóa con người. (b) Thân bài: luận điểm 1 — văn học bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước qua những vần thơ, trang truyện; luận điểm 2 — văn học dạy ta phân biệt thiện ác, sống trung thực, nhân hậu; luận điểm 3 — văn học mở rộng tầm hiểu biết, giúp ta cảm thông với người khác. (c) Kết bài: khẳng định mỗi người nên gắn bó với văn học để nuôi dưỡng tâm hồn.
3. Ghi nhớ
- Văn học là lịch sử tâm hồn: ghi lại cảm xúc, ước mơ của con người qua các thời đại.
- Ôn tập phải hệ thống: thể loại, cách đọc hiểu, cách viết từng kiểu bài.
- Đọc văn học không chỉ để thi cử mà để sống đẹp hơn mỗi ngày.