1. Kiến thức trọng tâm
Cách mạng công nghiệp là những bước thay đổi lớn, mang tính đột phá trong sản xuất, dựa trên các thành tựu khoa học và công nghệ mới, làm thay đổi căn bản cách con người lao động và tổ chức xã hội. Cho đến nay, nhân loại đã trải qua bốn cuộc cách mạng công nghiệp.
Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, bắt đầu cuối thế kỉ XVIII, gắn với máy hơi nước và cơ khí hóa, mở ra thời đại sản xuất bằng máy móc thay cho lao động thủ công. Cách mạng công nghiệp lần thứ hai, cuối thế kỉ XIX, gắn với điện năng, dây chuyền sản xuất hàng loạt và động cơ đốt trong. Cách mạng công nghiệp lần thứ ba, giữa thế kỉ XX, gắn với máy tính, điện tử và tự động hóa. Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, từ đầu thế kỉ XXI, gắn với kết nối vạn vật, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, robot và in ba chiều.
Mỗi cuộc cách mạng công nghiệp đều làm tăng mạnh năng suất lao động, tạo ra sản phẩm mới, thay đổi ngành nghề và cách sống của con người. Đồng thời, mỗi cuộc cách mạng cũng đặt ra yêu cầu mới về kiến thức, kĩ năng và khả năng thích ứng của người lao động. Vì vậy, học sinh cần chủ động học tập, rèn luyện kĩ năng số và tư duy sáng tạo để thích ứng với thời đại mới.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Trước đây, việc dệt vải chủ yếu làm bằng tay, năng suất thấp. Khi máy dệt chạy bằng hơi nước ra đời trong cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, một người công nhân có thể dệt được lượng vải gấp nhiều lần. Ngày nay, trong cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhà máy thông minh dùng robot và cảm biến để tự động kiểm tra chất lượng sản phẩm, giảm sai sót và tiết kiệm thời gian.
3. Ghi nhớ
- Cách mạng công nghiệp là thay đổi lớn trong sản xuất nhờ thành tựu khoa học, công nghệ.
- Lần 1: máy hơi nước; lần 2: điện, sản xuất hàng loạt; lần 3: máy tính, tự động hóa; lần 4: trí tuệ nhân tạo, kết nối vạn vật.
- Cần học tập, rèn kĩ năng số và tư duy sáng tạo để thích ứng.