1. Kiến thức trọng tâm
Độ chua của đất được biểu thị bằng chỉ số pH, cho biết đất chua, trung tính hay kiềm. Đất có pH nhỏ hơn 7 là đất chua, pH bằng 7 là trung tính, pH lớn hơn 7 là đất kiềm. Hầu hết cây trồng sinh trưởng tốt ở đất có pH từ 5,5 đến 7. Đất quá chua hoặc quá kiềm đều làm cây khó hấp thụ dinh dưỡng và sinh trưởng kém.
Độ mặn của đất là hàm lượng muối hòa tan trong đất, thường đo bằng độ dẫn điện. Đất mặn khiến cây khó hút nước, lá héo, sinh trưởng kém, thậm chí chết. Đất mặn thường gặp ở vùng ven biển hoặc nơi tưới tiêu không hợp lý.
Để xác định độ chua và độ mặn của đất, người ta có thể dùng giấy chỉ thị pH, bút đo pH, máy đo độ dẫn điện hoặc bộ dụng cụ thử đất. Quy trình chung gồm: lấy mẫu đất đại diện, trộn đất với nước sạch theo tỉ lệ hướng dẫn, khuấy đều, để lắng, sau đó đo bằng dụng cụ và đọc kết quả. Khi làm thực hành, cần tuân thủ an toàn, sử dụng đúng dụng cụ và ghi chép kết quả cẩn thận.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Nhóm học sinh lấy mẫu đất ở vườn trường, cho đất vào cốc nước sạch, khuấy đều và để lắng. Sau đó, các em nhúng giấy chỉ thị pH vào phần nước trong và so màu giấy với thang màu chuẩn, thấy pH khoảng 5,0, kết luận đất hơi chua. Từ kết quả này, nhóm đề xuất bón thêm vôi và phân hữu cơ để cải thiện đất trước khi trồng rau. Ví dụ này cho thấy việc đo pH giúp lựa chọn biện pháp cải tạo đất phù hợp.
3. Ghi nhớ
- Độ chua biểu thị bằng pH: pH < 7 là chua, pH = 7 là trung tính, pH > 7 là kiềm.
- Độ mặn là hàm lượng muối hòa tan; đất mặn làm cây khó hút nước.
- Đo bằng giấy chỉ thị pH, bút đo pH, máy đo độ dẫn điện; lấy mẫu đại diện, ghi chép cẩn thận.