Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 13: Nhân giống cây trồng? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Nhân giống cây trồng gồm hai phương pháp: hữu tính (dùng hạt) và vô tính (dùng bộ phận sinh dưỡng). C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 13: Nhân giống cây trồng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Nhân giống vô tính giữ nguyên đặc tính tốt của cây mẹ, cây con ra hoa kết quả sớm. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 13: Nhân giống cây trồng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Nhân giống cây trồng là quá trình tạo ra cây con mới từ cây mẹ nhằm duy trì, nhân rộng những giống cây tốt phục vụ sản xuất.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 13: Nhân giống cây trồng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Nhân giống hữu tính sử dụng hạt giống. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 13: Nhân giống cây trồng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Một hộ gia đình muốn nhân rộng giống cam ngọt, ít hạt đang trồng trong vườn. Vì cây cam trồng từ hạt thường cho quả chậm và chất lượng không ổn định, người trồng chọn phương pháp ghép cành: lấy cành của cây cam ngon làm cành ghép, ghép lên gốc ghép khỏe mạnh.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 13: Nhân giống cây trồng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Sau khi ghép, cành ghép liền với gốc ghép, tiếp tục sinh trưởng và cho quả giữ đúng phẩm chất của cây mẹ. Cách làm này giúp nhân nhanh giống cam tốt mà không cần chờ cây con lớn lên từ hạt.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao phân vi sinh được coi là phân bón thân thiện với môi trường?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu các biện pháp phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Biện pháp canh tác trong phòng trừ sâu bệnh gồm những việc nào?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Nhân giống cây trồng gồm hai phương pháp: hữu tính (dùng hạt) và vô tính (dùng bộ phận sinh dưỡng)."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nhân giống vô tính giữ nguyên đặc tính tốt của cây mẹ, cây con ra hoa kết quả sớm."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Nhân giống cây trồng là quá trình tạo ra cây con mới từ cây mẹ nhằm duy trì, nhân rộng những giống cây tốt phục vụ sản xuất."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Nhân giống hữu tính sử dụng hạt giống."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Nhân giống cây trồng là quá trình tạo ra cây con mới từ cây mẹ nhằm duy trì, nhân rộng những giống cây tốt phục vụ sản xuất. Có hai phương pháp nhân giống chính: nhân giống hữu tính và nhân giống vô tính.
- Tổng kết ghi nhớ: Nhân giống cây trồng gồm hai phương pháp: hữu tính (dùng hạt) và vô tính (dùng bộ phận sinh dưỡng).; Nhân giống vô tính giữ nguyên đặc tính tốt của cây mẹ, cây con ra hoa kết quả sớm.; Chọn phương pháp nhân giống phù hợp với từng loại cây và mục đích sản xuất.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Một hộ gia đình muốn nhân rộng giống cam ngọt, ít hạt đang trồng trong vườn. Vì cây cam trồng từ hạt thường cho quả chậm và chất lượng không ổn định, người trồng chọn phương pháp ghép cành: lấy cành của cây cam ngon làm cành ghép, ghép lên gốc ghép khỏe mạnh.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 13: Nhân giống cây trồng (Nhân giống cây trồng gồm hai phương pháp: hữu tính (dùng hạt) và vô tính (dùng bộ phận sinh dưỡng).; Nhân giống vô tính giữ nguyên đặc tính tốt của cây mẹ, cây con ra hoa kết quả sớm.; Chọn phương pháp nhân giống phù hợp với từng loại cây và mục đích sản xuất.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Sau khi ghép, cành ghép liền với gốc ghép, tiếp tục sinh trưởng và cho quả giữ đúng phẩm chất của cây mẹ. Cách làm này giúp nhân nhanh giống cam tốt mà không cần chờ cây con lớn lên từ hạt.
- Bài 4: Vì phân vi sinh dùng vi sinh vật có ích, không chứa hóa chất độc hại, cải tạo đất, giảm ô nhiễm, an toàn cho cây và con người.
- Bài 5: Canh tác, sinh học, cơ giới – vật lí, hóa học.
- Bài 6: Luân canh, vệ sinh đồng ruộng, chọn giống kháng bệnh, gieo trồng đúng thời vụ.