Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 20: Nguyên tắc thiết kế kĩ thuật? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Các nguyên tắc thiết kế: đáp ứng nhu cầu, an toàn, kinh tế, khả thi, thẩm mĩ và bền vững.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 20: Nguyên tắc thiết kế kĩ thuật, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Sản phẩm phải an toàn, giá thành hợp lí, có thể chế tạo được trong thực tế. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 20: Nguyên tắc thiết kế kĩ thuật, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Nguyên tắc thiết kế kĩ thuật là những quy tắc cơ bản mà người thiết kế cần tuân thủ để tạo ra sản phẩm đạt chất lượng, an toàn và hiệu quả. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 20: Nguyên tắc thiết kế kĩ thuật, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Nguyên tắc an toàn: sản phẩm phải an toàn cho người sử dụng và môi trường trong quá trình sản xuất, sử dụng và thải bỏ. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 20: Nguyên tắc thiết kế kĩ thuật, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Khi thiết kế bàn học cho học sinh, người thiết kế áp dụng các nguyên tắc trên: bàn có kích thước phù hợp chiều cao học sinh, góc cạnh bo tròn an toàn, làm từ gỗ có nguồn gốc rõ ràng, giá thành phù hợp, kiểu dáng đơn giản, đẹp mắt.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 20: Nguyên tắc thiết kế kĩ thuật để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Nhờ tuân thủ các nguyên tắc, sản phẩm bàn học được nhiều trường học và phụ huynh lựa chọn.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu 2 việc làm của con người giúp cây trồng sinh trưởng tốt.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Trồng trọt có liên quan gì đến bảo vệ môi trường?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Kể tên 2 loại cây trồng phổ biến ở địa phương em.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Các nguyên tắc thiết kế: đáp ứng nhu cầu, an toàn, kinh tế, khả thi, thẩm mĩ và bền vững."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Sản phẩm phải an toàn, giá thành hợp lí, có thể chế tạo được trong thực tế."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Nguyên tắc thiết kế kĩ thuật là những quy tắc cơ bản mà người thiết kế cần tuân thủ để tạo ra sản phẩm đạt chất lượng, an toàn và hiệu quả."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Nguyên tắc an toàn: sản phẩm phải an toàn cho người sử dụng và môi trường trong quá trình sản xuất, sử dụng và thải bỏ."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Nguyên tắc thiết kế kĩ thuật là những quy tắc cơ bản mà người thiết kế cần tuân thủ để tạo ra sản phẩm đạt chất lượng, an toàn và hiệu quả. Nguyên tắc đáp ứng nhu cầu: sản phẩm thiết kế phải giải quyết đúng vấn đề đặt ra, đáp ứng nhu cầu thực tế của người sử dụng, không thiết kế thừa hoặc thiếu chức năng.
- Tổng kết ghi nhớ: Các nguyên tắc thiết kế: đáp ứng nhu cầu, an toàn, kinh tế, khả thi, thẩm mĩ và bền vững.; Sản phẩm phải an toàn, giá thành hợp lí, có thể chế tạo được trong thực tế.; Thiết kế cần hài hòa giữa chức năng, thẩm mĩ và bảo vệ môi trường.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Khi thiết kế bàn học cho học sinh, người thiết kế áp dụng các nguyên tắc trên: bàn có kích thước phù hợp chiều cao học sinh, góc cạnh bo tròn an toàn, làm từ gỗ có nguồn gốc rõ ràng, giá thành phù hợp, kiểu dáng đơn giản, đẹp mắt.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 20: Nguyên tắc thiết kế kĩ thuật (Các nguyên tắc thiết kế: đáp ứng nhu cầu, an toàn, kinh tế, khả thi, thẩm mĩ và bền vững.; Sản phẩm phải an toàn, giá thành hợp lí, có thể chế tạo được trong thực tế.; Thiết kế cần hài hòa giữa chức năng, thẩm mĩ và bảo vệ môi trường.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Nhờ tuân thủ các nguyên tắc, sản phẩm bàn học được nhiều trường học và phụ huynh lựa chọn.
- Bài 4: Ví dụ: chọn giống tốt, tưới nước đủ, bón phân hợp lí, làm cỏ, phòng trừ sâu bệnh.
- Bài 5: Trồng cây giúp điều hòa không khí, chống xói mòn; nhưng lạm dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật gây ô nhiễm.
- Bài 6: Tùy địa phương (ví dụ: lúa, rau muống, xoài...).