Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 25: Công nghệ trồng cây không dùng đất? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Trồng cây không dùng đất gồm: thủy canh, khí canh, trồng trên giá thể. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 25: Công nghệ trồng cây không dùng đất, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Ưu điểm: kiểm soát dinh dưỡng tốt, tiết kiệm nước, năng suất cao, sản phẩm sạch. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 25: Công nghệ trồng cây không dùng đất, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Công nghệ trồng cây không dùng đất là phương thức trồng cây trong đó cây được trồng trên giá thể hoặc trong dung dịch dinh dưỡng thay cho đất tự nhiên.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 25: Công nghệ trồng cây không dùng đất, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Thủy canh là hình thức cây được trồng trong dung dịch dinh dưỡng, rễ cây ngập trong dung dịch hoặc được dung dịch chảy qua. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 25: Công nghệ trồng cây không dùng đất, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Một hộ gia đình trồng rau xà lách bằng phương pháp thủy canh trên sân thượng. Rau được trồng trong các ống nhựa, dung dịch dinh dưỡng được bơm tuần hoàn qua hệ thống.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 25: Công nghệ trồng cây không dùng đất để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Sau khoảng một tháng, rau xà lách xanh tốt, không bị sâu bệnh, không dính đất, thu hoạch được nhiều lứa trong năm, cung cấp rau sạch cho gia đình.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu 2 biện pháp cải tạo đất bạc màu.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Luân canh là gì? Nêu tác dụng của luân canh.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Giá thể trồng cây là gì?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Trồng cây không dùng đất gồm: thủy canh, khí canh, trồng trên giá thể."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Ưu điểm: kiểm soát dinh dưỡng tốt, tiết kiệm nước, năng suất cao, sản phẩm sạch."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Công nghệ trồng cây không dùng đất là phương thức trồng cây trong đó cây được trồng trên giá thể hoặc trong dung dịch dinh dưỡng thay cho đất tự nhiên."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thủy canh là hình thức cây được trồng trong dung dịch dinh dưỡng, rễ cây ngập trong dung dịch hoặc được dung dịch chảy qua."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Công nghệ trồng cây không dùng đất là phương thức trồng cây trong đó cây được trồng trên giá thể hoặc trong dung dịch dinh dưỡng thay cho đất tự nhiên. Các hình thức phổ biến gồm thủy canh, khí canh và trồng trên giá thể.
- Tổng kết ghi nhớ: Trồng cây không dùng đất gồm: thủy canh, khí canh, trồng trên giá thể.; Ưu điểm: kiểm soát dinh dưỡng tốt, tiết kiệm nước, năng suất cao, sản phẩm sạch.; Nhược điểm: chi phí đầu tư cao, đòi hỏi kĩ thuật và nguồn điện ổn định.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Một hộ gia đình trồng rau xà lách bằng phương pháp thủy canh trên sân thượng. Rau được trồng trong các ống nhựa, dung dịch dinh dưỡng được bơm tuần hoàn qua hệ thống.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 25: Công nghệ trồng cây không dùng đất (Trồng cây không dùng đất gồm: thủy canh, khí canh, trồng trên giá thể.; Ưu điểm: kiểm soát dinh dưỡng tốt, tiết kiệm nước, năng suất cao, sản phẩm sạch.; Nhược điểm: chi phí đầu tư cao, đòi hỏi kĩ thuật và nguồn điện ổn định.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Sau khoảng một tháng, rau xà lách xanh tốt, không bị sâu bệnh, không dính đất, thu hoạch được nhiều lứa trong năm, cung cấp rau sạch cho gia đình.
- Bài 4: Bón phân hữu cơ; trồng cây họ đậu; luân canh; cày sâu.
- Bài 5: Luân canh là thay đổi cây trồng theo mùa vụ trên cùng một thửa đất. Tác dụng: cải thiện độ phì, hạn chế sâu bệnh, cân bằng dinh dưỡng.
- Bài 6: Giá thể là vật liệu làm môi trường cho rễ cây bám, sinh trưởng, thay thế hoặc bổ sung đất.