1. Kiến thức trọng tâm
Công nghệ trồng cây không dùng đất là phương thức trồng cây trong đó cây được trồng trên giá thể hoặc trong dung dịch dinh dưỡng thay cho đất tự nhiên. Các hình thức phổ biến gồm thủy canh, khí canh và trồng trên giá thể.
Thủy canh là hình thức cây được trồng trong dung dịch dinh dưỡng, rễ cây ngập trong dung dịch hoặc được dung dịch chảy qua. Khí canh là hình thức rễ cây treo trong không khí, được phun sương dung dịch dinh dưỡng định kì. Trồng trên giá thể là hình thức cây được trồng trên các giá thể như xơ dừa, trấu hun, đá perlite, được tưới dung dịch dinh dưỡng.
Ưu điểm của trồng cây không dùng đất gồm: kiểm soát tốt dinh dưỡng, nước và sâu bệnh; tiết kiệm nước và phân bón; không cần làm đất; cây sinh trưởng nhanh, năng suất cao; có thể trồng ở nơi không có đất canh tác như sân thượng, trong nhà. Sản phẩm thường sạch, an toàn và có chất lượng đồng đều.
Nhược điểm là chi phí đầu tư ban đầu cao, đòi hỏi kĩ thuật chăm sóc chính xác, cần nguồn điện ổn định cho hệ thống bơm và điều khiển. Người trồng cần nắm vững công thức dung dịch dinh dưỡng và theo dõi thường xuyên.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Một hộ gia đình trồng rau xà lách bằng phương pháp thủy canh trên sân thượng. Rau được trồng trong các ống nhựa, dung dịch dinh dưỡng được bơm tuần hoàn qua hệ thống.
Sau khoảng một tháng, rau xà lách xanh tốt, không bị sâu bệnh, không dính đất, thu hoạch được nhiều lứa trong năm, cung cấp rau sạch cho gia đình.
3. Ghi nhớ
- Trồng cây không dùng đất gồm: thủy canh, khí canh, trồng trên giá thể.
- Ưu điểm: kiểm soát dinh dưỡng tốt, tiết kiệm nước, năng suất cao, sản phẩm sạch.
- Nhược điểm: chi phí đầu tư cao, đòi hỏi kĩ thuật và nguồn điện ổn định.